جغرافياى سياسى و اقتصادى ايران - خدادادی، اسماعیل - الصفحة ١٥٢
مهمترين حوزههاى نفتى ايران عبارت است از:
١- حوزه خوزستان (مسجد سليمان، هفتگل، گچساران، نفت سفيد، پازنان، لالى، اهواز، بىبى حكيمه و ...)
٢- حوزه خليج فارس (دورود، سروش، فروزان، بهرگانسر، جزيره خارك، سلمان، رشادت)
٣- حوزه كرمانشاهان (نفت شهر)
٤- حوزه استانهاى قم و تهران (سراجه قم و البرز)
٥- حوزه استان لرستان (بالا كوه در شمال شرقى استان لرستان) «١» ٦- حوزه درياى خزر حمل نفت از حوزههاى استخراجى تا مراكز تصفيه يا صدور، بيشتر توسط لوله صورت مىگيرد. خط لوله سراسرى آبادان به اهواز و از آنجا به شهررى به طول ٩٤٩ كيلومتر و اهواز به تهران به طول ٧٥٤ كيلومتر، خط لوله قزوين به تهران به طول ١٥٠ كيلومتر و خط لوله رى به مشهد به طول ٨١٩ كيلومتر و خط لوله گچساران به شيراز به طول ٢٦٨ كيلومتر وظيفه حمل نفت به دورترين نقاط كشور را به عهده دارند. «٢» ميزان توليد، مصرف و صدور نفت ايران از كل ذخاير شناخته شده نفت ايران (٩٣ ميليارد بشكه) در حدود ٤/ ٣ ميليون بشكه در روز- سال ١٣٦٩- توليد شده است كه از اين مقدار حدود هفتصد هزار بشكه جهت مصارف داخلى و بقيه توسط لوله به بنادر بارگيرى منتقل و توسط كشتيهاى نفتى به خارج صادر شده است.
صادرات نفت ايران توسط بنادر خارك، ماهشهر و لاوان صورت مىگيرد. بندر خارك با توجه به مزاياى طبيعى آن براى پهلو گرفتن كشتيهاى بزرگ و اقيانوسپيما