جغرافياى سياسى و اقتصادى ايران - خدادادی، اسماعیل - الصفحة ١٤٠
بز و بزغاله نيز در ايران پرورش داده مىشود و از گوشت آنها استفاده مىگردد. در سال ١٣٦٧ تعداد آنها را ٧٥٩/ ٢١ ميليون رأس ذكر كردهاند. «١» ٢- گاو، گاوميش پرورش گاو در بيشتر كشورهاى پيشرفته، در مقايسه با گوسفند و بز، از درصد بالايى برخوردار است. «٢» اين امر، در كشورمان بعكس است، يعنى تعداد گاو در مقابل گوسفندان بسيار ناچيز است. در سالهاى اخير، در مقابل چهل ميليون رأس گوسفند در ايران تنها وجود شش ميليون رأس گاو گزارش شده است. «٣» گاوهاى ايرانى، از جثه كوچك و داراى شيردهى پايينى هستند. نوع نژادهاى گاو در ايران عمدتاً گاوهايى هستند كه در سراب و اردبيل پرورش مىيابند كه بازدهى آنها نسبت به گاوهاى خارجى بسيار ناچيز است.
نژاد گاوهاى خارجى در اطراف شهرهاى بزرگ بويژه تهران، نگهدارى مىشوند كه به علت فرآوردههاى بالاى دامى مورد توجه بيشترى قرار مىگيرد.
گاوميش نيز جزو دامهاى ايرانى است كه در مناطق رطوبتى و پر آب كرانههاى درياى خزر، خوزستان و آذربايجان زيست مىكنند. اين حيوان با درصد بازدهى شير و چربى زياد در حال حاضر توجه زيادى به آن شده كه غير از شير آن، در شخمزنى و باركشى نيز مورد استفاده قرار مىگيرد.
د- محصولات دامى:
فرآوردههاى دامى كه از پرورش گاو، گوسفند، بز، گاوميش و طيور به دست مىآيد، عبارتند از:
الف) غذايى، مانند گوشت، شير، ماست، پنير، كره و تخممرغ.
ب) غير غذايى، مانند پشم، كرك، مو، روده و شاخ كه علاوه بر مصارف داخلى، مقادير زيادى از اين محصولات به خارج نيز صادر مىشوند.
«١»