جغرافياى سياسى و اقتصادى ايران - خدادادی، اسماعیل - الصفحة ١٠١
كشور ايران را از لحاظ توزيع جغرافيايى جمعيّت مىتوان به سه قسمت عمده تقسيم كرد: «١» الف- سرزمينهاى متراكم از جمعيّت:
جلگههاى سواحل درياى خزر واقعبين كوههاى البرز و درياى مازندران، استانهاى آذربايجان ونيمه شمالى زاگرس، سه منطقه پرجمعيّت كشور را تشكيل مىدهند.
جلگههاى سواحل شمال ٦/ ٠ درصد مساحت كشور را تشكيل دادهاند، ولى حدود ١٢ درصد از جمعيت كل ايران را در خود جاى داده است. قسمت اعظم جمعيّت اين منطقه، در مناطق روستايى زندگى مىكنند. مساعدت آب و هوا، حاصلخيزى زمين و وجود آب مورد نياز براى آبيارى باعث چنين تراكمى در ناحيه ساحلى ايران در كنار درياى خزر شده و روستاهاى متعدد و پراكندهاى در تمام نقاط مساعد براى فعاليتهاى اقتصادى وجود دارد. فقط در نواحى كوهستانى و جنگلى از تراكم جمعيّت كاسته مىشود.
دومين منطقه پرجمعيّت كشور در شمال غربى ايران قرار گرفته و ٧ درصد مساحت و ١٥ درصد جمعيّت كل كشور را در خود جاى داده است. سوّمين منطقه در نيمه شمالى زاگرس و نيز ارتفاعات مركزى كشور بين سنندج تا اصفهان قرار گرفته است، كه روى هم رفته ٨١/ ٤ درصد خاك كشور را در برگرفته و ٤٩/ ٧ درصد جمعيّت را در خود جاى داده است.
ب- سرزمينهاى با جمعيّت پراكنده:
برخى از مناطق ايران داراى جمعيّت پراكنده هستند علت اين پراكندگى را بيش از هر چيز بايد در عواملى چون وضعيّت آب و هوا، عدم مساعدت منابع آب و بطور كلى، شرايط طبيعى در جذب جمعيّت جستجو كرد. اين مناطق كه شامل دو بيابان كوير جغرافياى سياسى و اقتصادى ايران ١١٢ سابقه كشاورزى در كشورهاى پيشرفته ص : ١١٢ لوت و كوير نمك مىشود، كمترين جمعيّت (حدود يك درصد) را پذيرفته است.
بجز نواحى مذكور، در برخى از نواحى ديگر، شرايط براى جذب جمعيّت مناسب نيست، مثل نواحى مرتفع كوهستانى، دامنههاى پرشيب كوهها، محيطهاى سنگلاخى و يا مناطقى كه از نزول باران و برف ساليانه بىبهرهاند و سفره آبهاى زيرزمينى نيز در