جغرافياى سياسى و اقتصادى ايران - خدادادی، اسماعیل - الصفحة ١٨
١- از نظر وسعت ايران ١٦٤٨١٩٥ كيلومتر مربع وسعت دارد. اين رقم بيشتر از مجموع وسعت شش كشور اروپايى (آلمان، فرانسه، انگلستان، ايتاليا، هلند و بلژيك) است. اين كشور در مقايسه با كشورهاى پهناور جهان مانند روسيه، آمريكا، چين، برزيل و استراليا كشور كوچكى است، ولى در مقياس منطقهاى در آسياى غربى و جنوب غربى آن به استثناى عربستان سعودى، از ديگر كشورهاى منطقه وسيعتر است.
ايران ٥/ ٣ برابر عراق و ٥/ ٢ برابر افغانستان به اندازه تقريبى مجموع مساحت پاكستان و تركيه وسعت دارد. ايران بعد از عربستان از نظر وسعت و بعد از تركيه از نظر جمعيت مقام دوم را در ناحيه مذكور به خود اختصاص داده است. «١» وسعت زياد به ايران اين امكان را مىدهد كه با توجه به آب و هواى متنوع، منابع زير زمينى غنى، پوشش نباتى و ديگر منابع فراوان، بتواند از منابع داخلى خود بهرهگيرى كند و تا حدودى از ساير كشورها بىنياز باشد. ناگفته نماند كه اين وسعت، مشكلاتى را براى كشور به وجود آورده كه مهمترين آنها ايجاد راههاى ارتباطى و فاصله زياد بين نواحى مختلف كشور مىباشد و همين امر موجب قاچاق اجناس و مواد مخدر بخصوص در نواحى مرزى كشور گرديده است.
دورى نواحى مختلف كشور از حكومت مركزى و نبودن راههاى ارتباطى كافى و مناسب موجب شد كه گروههاى اقليت يا قبيلههاى ناراضى از لحاظ اقتصادى يا خود مختارى، مشكلاتى را براى حكومت مركزى فراهم سازند.
مركز سياسى ايران، به علت شكل جغرافيايى آن هيچگاه در مركز هندسى آن قرار نداشته است. به همين جهت، ارتباط بين نقاط دوردست مانند استانهاى جنوب شرقى وشمال غربى، شمال شرقى و جنوب غربى با هم از يك طرف و ارتباط اين استانها با مركز سياسى از طرف ديگر به سهولت و سرعت برقرار نبوده است. حتى امروزه نيز با وجود پيشرفتهاى نسبى كه از نظر راهسازى نصيب كشور شده است، هنوز به دليل مشكلات فراوان