جغرافياى سياسى و اقتصادى ايران - خدادادی، اسماعیل - الصفحة ٦٦
چون، جهت و ارتفاع كوهها، پراكندگى بيابانها و كويرها، وجود درياى خزر در شمال و خليج فارس و درياى عمان در جنوب و تأثير وزش بادهاى غربى بطور كلى آب و هواى متفاوتى را در كشور ايجاد كرده است. متخصصان اقليم شناسى با توجه به عوامل مزبور به تقسيمبندى آب و هواى نواحى ايران پرداختهاند؛ از جمله اين تقسيمبنديها كه در حال حاضر مورد توجه است، تقسيمبندى ايران به چهار منطقه آب و هوايى است: خزرى، كوهستانهاى غربى، سواحل جنوبى ايران و مركزى. «١» الف- اقسام آب و هواى ايران آب و هواى خزرى آب و هواى اين منطقه به علّت ريزش باران زياد در بهار و پاييز، داراى رطوبت بالايى بوده، بگونهاى كه در رديف آب و هواى مديترانهاى قرار دارد. هر چه از طرف غرب سواحل درياى مازندران به طرف شرق آن پيش مىرويم، خشكى هوا شديدتر و بر ميزان حرارت نيز افزوده مىشود. ميزان بارندگى در ساحل غربى درياى خزر در استان گيلان، حدود ٢٠٠٠ ميليمتر در سال و در سواحل شرقى در استان مازندران، بين ٦٠٠ تا ٨٠٠ ميليمتر در نوسان است.
آب و هواى كوهستانى غربى وجود رشته كوههاى غربى در اين نواحى، از نفوذ گسترده جريان هواى مرطوب مديترانهاى به فلات ايران جلوگيرى مىكند. با اين وجود، اين امر باعث ريزش برف و باران در منطقه مىشود. با توجه به ميزان متوسط سرما در سال- حداقل (٣-) و حداكثر (١٨+) درجه سانتيگراد- آب و هواى كوهستانهاى غربى معتدل مىباشد.
از خصوصيّات ديگر آب و هواى اين منطقه، گرماى شديد درّهها در تابستان (تا ٢/ ٤٤ درجه در كرمانشاه) اعتدال آن در زمستان، سرماى شديد ارتفاعات در زمستان (تا ٧/ ٣٣- درجه در همدان) و اعتدال آن در تابستان مىباشد. از اين رو، زمستان و