شرقى و غربى مى‌باشد. بندر شرفخانه در شمال شرقى و بندر گلمانخانه در كناره غربى اين درياچه، حمل و نقل كالا و مسافر را به عهده دارند. «١» ٢- راههاى آبى خارجى (دريايى)
ايران از دو سمت شمال و جنوب به دريا راه دارد. حمل و نقل كالا و مسافر از طريق بنادر احداث شده صورت مى‌گيرد. بنادر خرمشهر، آبادان، امام خمينى (ره)، ماهشهر، بوشهر، بندرعباس، خارك، بندر لنگه، جاسك و چابهار از جمله بنادر جنوب كشور محسوب مى‌شوند. بنادر انزلى، نوشهر و تركمن از بنادر ارتباطى و بازرگانى ايران با كشورهاى حاشيه درياى خزر مى‌باشند. البته بندر آستارا، بابلسر و بندر گز در سواحل درياى خزر براى كشتيرانى ساحلى مورد بهره‌بردارى قرار مى‌گيرند.
شركت كشتيرانى ايران در سال ١٣٤٧ جهت تسهيل در امور حمل و نقل كالا و مسافر تأسيس شد.
ميزان ظرفيت بنادر بازرگانى كشور در سال ٥٧ معادل ١٣ ميليون تن و ميزان كالاى تخليه و بارگيرى شده از بنادر در اين سال معادل ٥/ ١٥ ميليون تن بوده است. در سال ١٣٧٤ اين ظرفيت به ٥/ ٢٩ ميليون تن و ميزان تخليه و بارگيرى به ٥/ ١٧ ميليون تن رسيده است. تعداد كشتيهاى تجارى دريايى كشور در سال ١٣٥٧ معادل ٤٢ فروند با ظرفيتى معادل ٧٩٩ هزار تن بود، در حالى كه در سال ١٣٧٤ تعداد آنها به ٧٠ فروند و با ظرفيّتى بيش از دو ميليون تن رسيده است.
وضعيت بنا در عمده تجارى كشور در سالهاى قبل و بعد از انقلاب‌ سال تعداد تعداد مساحت انبارهاى مساحت انبارهاى باز (متر مربع) ظرفيت اسمى بندر اسكله سرپوشيده (متر مربع) ترمينال كالاهاى عمومى ترمينال كانتينر بنادر (هزار تن) ٠٦٥٧ ٣٤٥٦ ٠٢٦٥ ١٢٥٠٠٠- ٧١٠٠٠٠ ٠٨٣٧٦ ٣١٠٢٠ ٠٠٠ ٠٠١٧٥٠ ٠٥١٠٠ ٨٧٣١٦٠٠ ٤٢٦٩٢ ١٠٠٦٢٧ ٦٠٠٠٢٢٥٤ ٩٠٠٠٥٢ ٢