مقدمه‌ جغرافيا، به عنوان يك دانش قديمى، در آثار و متون فيلسوفان و دانشمندان، جايگاهى ويژه داشته و دارد. افلاطون وارسطو، از فيلسوفان يونان باستان، و ابن خلدون از دانشمندان اسلامى، هر يك، مطالبى در باب جغرافيا و تأثير آن بر زندگى سياسى و اجتماعى، به رشته تحرير در آورده‌اند.
تقسيم دنيا به اقليمهاى مختلف و تعيين نوع حكومت و سياست، منطبق با آنها، يكى از موارد بارز اين متون كلاسيك است.
جغرافيا در عصر معاصر، به عنوان يك رشته آكادميك و دانشگاهى، تحولات و پيشرفتهاى چشمگيرى را به خود ديده است؛ بويژه با نظريات ژئوپولتيك كه جغرافيا را محور اصلى سياستگذارى دولتمردان قلمداد مى‌كند، اين رشته، داراى حوزه و دامنه گسترده‌اى گرديد. آنچه كه اهميت جغرافيا و علم مربوط به آن را آشكار مى‌سازد، عوامل تشكيل دهنده دولت و قدرت سياسى است. همان طورى كه رهبرى، توان نظامى، روحيه، منابع اقتصادى و ... از عناصر تشكيل دهنده قدرت هستند، جغرافيا و سرزمين، نيز در همين رديف قرار دارند. از اين رو، براى نيروهاى نظامى، بويژه پاسداران انقلاب اسلامى، ضرورى است كه به زواياى جغرافياى ايران و تأثير آن بر قدرت نظامى و سياسى، شناخت و آگاهى پيدا كنند.
طبيعى است كه شناخت كامل يك فرد نظامى از اقليم، جغرافياى شهرى و روستايى، جمعيت، و موقعيت اقتصادى، سياسى و نظامى كشور او را در رسيدن به اهدافش كه همانا نگهبانى از دستآوردهاى انقلاب اسلامى و كمك به ساير نيروهاى نظامى در هنگام به خطر افتادن استقلال و تماميت ارضى كشور و ... مى‌باشد كمك مى‌كند.