جانشين پيامبر (ص) در مدينه‌ شخصيت زيد در مدينه بيشتر نمودار شد و در موقعيتهايى كه براى وى پيش آمد، توانست شايستگيهاى خود را در اجتماع مسلمانان بروز دهد ودر رديف شخصيتهاى ارزنده جامعه نوبنياد اسلامى قرار بگيرد. براى نمونه، هنگامى كه پيامبر اكرم (ص) براى غزوه بدر اولى و غزوه مُريَسيع از مدينه خارج مى‌شد، زيد را جانشين خود قرار داد تا در غياب وى امور مسلمانان را حلّ و فصل نمايد. «١» شركت در جنگها (غزوات)
زيد در بيشتر جنگها از جمله بدر، احد، خندق و خيبر در كنار رسول خدا (ص) و دوشادوش ساير مسلمانان با دشمنان اسلام جنگيد. «٢» او مرد حماسه و پيكار بود و شجاعت تحسين برانگيزش نشاط روحى ديگر رزمندگان را برمى‌انگيخت. اينك نقش زيد را در جنگهاى بدر، احد و خندق به اختصار بررسى مى‌كنيم.
حضور در بدر چون پيامبر از زمان بازگشت كاروان قريش از شام اطلاع يافت، ياران خود را براى حمله به آن فرا خواند. آن حضرت روز يكشنبه دوازدهم رمضان با ٣٠٥ نفر از مسلمانان از مدينه حركت كرد. هشت نفر از مسلمانان از نيروها عقب مانده بودند و بعداً به آنان ملحق شدند.
پيامبر و يارانش هفتاد شتر داشتند كه هر دو، سه يا چهار نفر از يك شتر استفاده مى‌كردند. «٣» پيامبر (ص) و على (ع) و زيد بن حارثه «٤» يك شتر داشتند و به نوبت بر آن سوار مى‌شدند. «٥» همراهى زيد با پيامبر خدا (ص) و على (ع) نشانه‌اى از شخصيت والاى زيد است.