اسوههاى فرماندهى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠١

أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِى اْلأَمْرِمِنْكُمْ «١» از خدا و رسول و كسانى كه ولى امر شما هستند اطاعت و پيروى نماييد.
عبداللّه بن رواحه از چهره‌هايى است كه در اطاعت از رسول اكرم (ص) در صدر اسلام، درخشندگى فوق العاده‌اى داشت و بارها در صحنه‌هاى مختلف دوران حياتش، چه در ميدان جنگ و جهاد و چه در ديگر صحنه‌ها، اين خصوصيت بارز از او ديده مى‌شد.
روزى پيامبر اكرم (ص) در مسجد سخنرانى مى‌كرد كه عبداللّه بن رواحه قصد داشت وارد مسجد شود. پيامبر (ص) در ضمن خطبه فرمود: بنشينيد. در اين حال عبداللّه بن رواحه در جاى خود، خارج از مسجد، نشست تا سخنرانى رسول خدا (ص) تمام شد. وقتى خبر به پيامبر (ص) رسيد، او را اين گونه دعا فرمود:
زَادَكَ اللَّهُ حِرْصَاً عَلى‌ طَواعِيَةِ اللَّهِ وَ طَواعِيَةِ رَسُولِهِ «٢» خداوند حرص و طمع تو را در اطاعت از خدا و رسولش زياد فرمايد.
بيزارى از شرك و بت‌پرستى‌ برائت از شرك و مشركين يكى از اركان مهمّ دين اسلام است. كلمه توحيد كه اسلام بر آن استوار گرديده است، دو ركن دارد؛ نفى هرنوع معبود و اثبات اللّه. به عبارت ديگر، جمله لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ، به اين دو ركن برمى‌گردد و لازمه يكتاپرستى، بيزارى از شرك و بت‌پرستى است.
عبداللّه بن رواحه از اين خصيصه ارزشمند بهره‌مند بود و از بت‌پرستى تبّرى مى‌جست.
در ماجراى اسلام آوردن ابودرداء، برادر مادرى عبداللّه بن رواحه، آمده است: روزى عبدالله بن رواحه بُتى را كه متعلّق به ابو درداء بود، در غياب او زير پاى خود نهاده، آن را خرد كرد و اين اشعار را خواند:
تَبَرَّأْ مِن أَسْماءِ الشَّياطينِ كُلِّها أَلا كُلُّ مايُدْعى‌ مَعَ اللَّهِ باطِلٌ‌ از تمامى اسماء و مظاهر شيطان دورى بجوى، آگاه باش، هر آنچه كه با ذات اقدس اللّه در عبادت و پرستش شريك قرار گيرد، باطل و از بين رفتنى است.
ابو درداء وقتى به خانه بازگشت و همسرش او را از كار عبداللّه آگاه نمود، به فكر فرو رفت و با خود گفت: اگر در اين بت سود و خيرى بود، از خود دفاع مى‌كرد. سرانجام ابودرداء به همراه عبدالله نزد پيامبر (ص) رفت و اسلام آورد. «١» عبادت و پايبندى به نوافل‌ از خصوصيات ديگر عبداللّه‌بن رواحه راز و نياز با خدا بود. ياد خدا بزرگترين سرمايه و مهمترين عامل رستگارى انسان است. قرآن كريم در آيات بسيارى اين نكته را متذكر شده است، از جمله مى‌فرمايد:
وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثيراً لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ «٢» خدا را بسيار ياد كنيد، باشد كه رستگار و سعادتمند گرديد.
عبداللّه بن رواحه با الهام از نور وجود پيامبر اكرم (ص) توانسته بود گوهر وجود خويش را با سرمايه عظيم ياد خدا عجين سازد و آن را توشه راه خود به سمت كمال و سعادت قرار دهد. در باره او نقل مى‌كنند كه هرگاه به يكى از ياران خود بر مى‌خورد، به او مى‌گفت:
بيا تا لحظه‌اى به ياد خدا بنشينيم. «٣» او خميره وجود خود را طورى تربيت كرده بود كه همواره عاشق و دوستدار مجالس و محافل ذكر خدا باشد. ابو درداء در باره عبادت و پايبندى او به نوافل و مستحبّات مى‌گويد: ما در روز بسيار گرمى همراه رسول خدا (ص) بوديم. در ميان ما در آن روز فقط