اسوههاى فرماندهى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٣

رسول خدا (ص) و عبداللّه بن رواحه روزه‌دار بودند. «١» همسر عبداللّه بن رواحه نيز نقل مى‌كند: عبداللّه هر وقت از خانه خارج مى‌شد دو ركعت نماز مى‌خواند و نيز موقع ورود به خانه دو ركعت نماز مى‌گزارد و هيچ‌گاه اين عمل را ترك نكرد. «٢» ترس از دوزخ‌ مردان الهى در سراسر زندگى خويش كمتر از موانع و گرفتاريهاى مادّى و طبيعى ترس و وحشت دارند و با كمال شهامت و شجاعت در برابر ناملايمات و سختى‌ها ايستادگى مى‌كنند، امّا در برابر عظمت خداى متعال هراسانند و خود را در برابر او مقصّر و گناهكار مى‌دانند.
نقل شده كه روزى عبدالله بن رواحه گريست و همسرش نيز گريه كرد. عبدالله از همسرش پرسيد: چرا مى‌گريى؟ پاسخ داد: براى گريه تو مى‌گريم. عبدالله گفت: من يقين دارم كه داخل جهنم خواهم شد، ولى نمى‌دانم كه آيا از آن بيرون خواهم رفت يا در آن باقى مى‌مانم؟ «٣» عشق به شهادت‌ از مهم‌ترين رموز موفّقيّت و پيروزى در جنگ‌ها، نترسيدن از مرگ و استقبال از شهادت است. زيد بن ارقم، در باره روحيه شهادت‌طلبى عبداللّه بن رواحه مى‌گويد: من كودك يتيمى بودم كه تحت سرپرستى عبداللّه بن رواحه زندگى مى‌كردم. زمانى كه سپاهيان اسلام براى جنگ با روميان عازم موته شدند، من هم با عبداللّه حركت كردم. در حالى كه لشكريان اسلام به پيش مى‌رفتند، عبداللّه اين اشعار را خطاب به شتر خود زمزمه مى‌كرد:
إِذا بَلَّغْتنِى‌ وَحَمَلْتِ رَحْلى‌ مَسافَةَ أَرْبَعٍ بَعْدَ الْحِساءِ فَزادُكِ أَنْعُمٌ وَ خَلاكِ ذَمٌّ وَ لا أَرْجِعْ إِلى‌ أَهْلى‌ وَ رائى‌ وَابَ الْمُسْلِمُونَ وَ غادَرُونى‌ بِأَرْضِ الشَّامِ مُشْتَهَىَ والثواءِ اكنون كه ما را رساندى و چهار روز بار مرا در راهى كه همه آن ريگزار بود، حمل نمودى، نعمتهاى تو فزون و بدى از تو دور باد. اين آخرين سفر من است و ديگر به سوى اهل خود باز نخواهم گشت. مسلمانان بر مى‌گردند و مرا در سرزمين شام مى‌گذارند كه اقامت در آن گواراست.
زيد بن ارقم اضافه مى‌كند: چون من اين اشعار را شنيدم، گريه كردم. عبداللّه چون گريه مرا ديد، با دست خود مرا ساكت كرد و گفت: اى تنگ نظر، چه زيانى به تو مى‌رسد اگر خداوند شهادت را نصيب من فرمايد و از غم و اندوه و گرفتاريهاى دنيا آسوده شوم؟ «١» حضور در جنگها و مأموريتهاى گوناگون‌ مامقانى در تنقيح المقال مى‌نويسد: عبداللّه در جنگ بدر، احد، خندق، حُديبيه، خيبر و خلاصه در تمامى صحنه‌ها در كنار رسول اللّه (ص) حاضر بود، مگر در جنگى كه منجر به فتح مكّه شد و جنگهايى كه بعد از آن به وقوع پيوست، زيرا قبلًا در سال هفتم هجرى در جنگ موته شهيد شده بود. «٢» عبداللّه بن رواحه افزون بر حضور مستمر در صحنه‌هاى جهاد، مأموريت‌هاى مختلفى را نيز به فرمان رسول خدا (ص) عهده‌دار بود. در سال دوّم هجرى وقتى مسلمانان در جنگ بدر پيروز شدند، پيامبر (ص) او را به همراه زيد بن حارثه به مدينه فرستاد تا مسلمانان مدينه را از پيروزى دلاوران اسلام در اين جنگ باخبر سازند. «٣» همچنين در سال چهارم هجرى‌