كيفيت و شرايط جنگ‌ حماسه‌آفرينى‌ها و رشادتهاى عظيم قواى اسلام چنان رعب و وحشتى در دل‌دشمنان افكنده بود كه براى مقابله با اين نيروهاى پرتوان، لشكر عظيمى تدارك ديدند و با شنيدن حركت و آمادگى سپاه مسلمانان، فقط از منطقه شام صد هزار سرباز گرد آمده، به مناطق مرزى اعزام شدند. خود هرقل، پادشاه روم هم با صد هزار سرباز از روم حركت كرده، در يكى از شهرها به عنوان نيروى پيشتيبانى مستقر شد. «١» گردآورى اين همه جنگجو براى مقابله با سه هزار رزمنده مسلمان شگفت‌آور بود.
روميان علاوه بر افزونى تعداد نفرات از تجهيزات و امكانات برترى برخوردار بودند. افزون بر اين، نيروهاى دشمن در سرزمين خود بودند و همه گونه امكانات تداركاتى و ترابرى و مهمّات در اختيار داشتند. همه اينها، در ظاهر به نفع قواى دشمن بود.
در مقابل، سپاه اسلام به سلاح معنوى ايمان و روحيه بالاى فداكارى و شهادت‌طلبى و عشق به لقاءاللّه مجهّز بودند. لشكريان اسلام هنگامى كه به سرزمين دشمن نزديك و از آمادگى فوق‌العاده دشمن با خبر شدند، بيدرنگ براى شيوه مقابله شوراى نظامى تشكيل دادند و چيزى نمانده بود كه طّى نامه و پيك فورى از پيامبر كسب تكليف كنند، ولى عبداللّه بن رواحه كه فرمانده سوّم بود، برخاست و در خطابه پرشورى مسلمانان را به جنگ ترغيب كرد. سخنان موثّر عبداللّه تصميم آنان را بر جنگيدن در همان محلّ تعيين شده، قطعى كرد و گفتند: به خدا قسم، پسر رواحه راست مى‌گويد. آنگاه رهسپار شدند. «٢» شروع جنگ‌ رويارويى دو نيرو ابتدا در نقطه‌اى به نام شارف بود، ولى قواى اسلام براى موضع‌گيرى بهتر، اندكى عقب‌نشينى كرده و در سرزمين موته كه موقعيت خوبى داشت، مستقر شدند.