زيد بن حارثه‌ آشنايى با زيد زيد از بردگانى است كه پيامبر اكرم (ص) او را آزاد كرد. وى پسر خوانده آن حضرت بود و از همين رو، او را زيد بن محمّد مى‌گفتند. وقتى آيه ادْعُوهُمْ لِأبائهِمْ «١» نازل گرديد، وى به زيد بن حارثه مشهور شد.
رسول خدا (ص) علاقه خاصى به زيد داشت. زيد در بيشتر غزوات و جنگهاى زمان آن حضرت شركت داشت و در نُه نبرد، فرمانده بود. وى نيز پيامبر را بسيار دوست مى‌داشت و در بيشتر مواقع و مسافرتها در خدمت آن حضرت بود. «٢» او تنها صحابه رسول خداست كه نامش در قرآن آمده است. «٣» داستان بردگى زيد بردگى در دوران جاهليت نه‌تنها در جنگ با بيگانگان كه در پى شبيخون و حمله يك قبيله به قبيله ديگر نيز پديد مى‌آمد.
اسوه‌هاى فرماندهى ٩٧ عبدالله بن رواحه‌ در اين گونه حوادث، اموال يك قبيله به غارت، و زنان و فرزندان آنها به اسارت مى‌رفتند. اين اسيران، بردگان قبيله پيروز به حساب مى‌آمدند.
زيد در دوران كودكى، همراه مادرش به ديدن بستگانش رفت. طايفه بنى قين به بستگان مادرش حمله برده، آنها را غارت كردند. در اين ماجرا، زيد به اسارت درآمد و او