شهيدان زنده‌اند شيخ طوسى (ه) و ديگران در تفسير آيه شريفه «كسانى را كه در راه خدا كشته شدند مرده مپندار ...» «١» گفته‌اند: بيشتر اهل تفسير برآن‌اند كه اين آيه در باره شهداى احد نازل شده است. «٢» ابن ابى الحديد گويد: ابن عباس روايت كرده كه پيامبر (ص) فرمود: وقتى برادران شما در احد به شهادت رسيدند، ... وقتى خود را در خوشترين عيش و نوش يافتند و سرانجام نيك خود را ديدند، چنين گفتند: كاش برادران ما از نعمتهايى كه خداوند به ما كرامت فرموده آگاه مى‌شدند و زندگانى ما را مى‌ديدند تا در جبهه جنگ سستى نمى‌كردند و هنگام نبرد ناتوايى از خود نشان نمى‌دادند. پس خداوند متعال به آنان فرمود: من خواسته شما را به ايشان ابلاغ مى‌كنم و آنگاه آيه وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوْا ... را نازل فرمود. «٣» شمار شهدا در واقعه احد هفتاد تن بود و سرور و گرامى‌تر ايشان نزد خداوند حمزة بن عبدالمطّلب بود. «٤» در سوگ شهيد گريه بر شهيد گريه بيانگر اوج احساسات و قلّه هيجان عواطف يك فرد است كه بوسيله سرشك ديده نمايان مى‌شود. در اين ميان گريه بر شهيد افزون بر اثرات معنوى و اخروى، همدلى و همفكرى و همسويى با راه و هدف شهيد است. از همين رو امامان (ع) در پيشاپيش گريه‌كنندگان و سوگواران بر شهيدان اسلام قرار داشته‌اند و به شيعيان و پيروان خود توصيه مى‌كرده‌اند كه با جديت هرچه بيشتر در امر عزادارى و مرثيه‌خوانى و اشك‌ريزى براى شهداى اسلام اهتمام ورزند. آنان از اين عمل به «اقامه امر» و يا «احياى امر»