از پيشگامان در اسلام‌ مقداد از افرادى است كه در همان اوائل بعثت پيامبر اكرم (ص)، به دين اسلام گرويد و در زمره هفت نفرى بود كه براى نخستين بار در مكه اظهار اسلام كردند. «١» از اين رو، مقداد آزار و اذيت قريش را كه به پيروان و ياران خاص پيامبر اسلام اختصاص داشت، با كمال شجاعت و مردانگى تحمل كرد و در تمام سختگيرى‌ها و شكنجه‌هايى كه براى پيامبر و پيروانش پيش آمد، شريك بود.
هجرت به حبشه‌ در سال ششم بعثت بنا به فرمان پيامبر اكرم (ص) گروهى از مسلمانان كه از شدت سختگيرى دشمنان به ستوه آمده بودند، به حبشه پناهنده شدند. مقداد با دومين گروه مسلمانان مهاجر به حبشه رفت و پس از مدتى به مكه بازگشت «٢» و در مكّه همراه رسول خدا (ص) بود تا ماجراى هجرت به مدينه پيش آمد. پس از آن مقداد منتظر فرصتى ماند تا به مدينه برود. او در طول مدتى كه در مكه بود همواره مى‌كوشيد كه از اسلام و مسلمانان حمايت كند و در اين راه لحظه‌اى بى‌وفايى نشان نداد.
هجرت به مدينه‌ در سال اول هجرت، در سريه‌اى بين ابوجهل و حمزه صلح واقع شد. حمزه با همراهان خود به مدينه برگشت و ابو جهل با همراهان خود به مكه رفت و در آنجا مردم را بر ضدّ پيامبر (ص) تحريك كرد. در نتيجه تبليغات و كوشش ابوجهل، دويست تن جنگجو آماده شدند. ابوجهل پسرش عكرمه را فرمانده آنان قرار داد و به آنان سفارش اكيد كرد كه تا آنجا كه ممكن است در سركوبى اسلام از بذل جان و مال دريغ نورزند.
عكرمه با دويست نفر غرق در سلاح به سوى مدينه رهسپار شدند. رسول خدا (ص) شصت نفر «٣» از مسلمانان را به فرماندهى عبيدة بن حارث به سوى آنان گسيل داشت كه‌