پيش‌گفتار تاريخ صدر اسلام آينه‌اى است كه گذشته مسلمانان را بازمى‌تاباند. با مطالعه اين تاريخ مى‌توان به آن گذشته سفر كرد و با مسلمانان صدر اسلام روزگار گذراند، با خوشى‌ها و ناخوشى‌هاى آنان دمساز شد و سخت‌كوشى‌هاى طاقت‌فرسا و كاميابى‌هاى بزرگ آنان را به نظاره نشست.
بخشى از تاريخ ياد شده، سرگذشت جهاد پيامبر اكرم (ص) و مسلمانان با مشركان و كافران و دفاع آنان از آيين نوپاى اسلام و سربلندى و شرف خويش است. دهها غزوه و سريه پس از هجرت پيامبر (ص) به مدينه، راههاى دشوارى است كه مسلمانان با پاى شوق براى رسيدن به اهداف و آرمانهاى بلند خود پيمودند. بخش ديگر، سرگذشت جنگهايى است كه پس از به خلافت رسيدن حضرت على (ع) به خلاف به آن حضرت تحميل شد. حضرت على (ع) در اين جنگها با يارى مسلمانان راستين با باغيان به نبرد پرداخت. بخش سوم، سرگذشت حماسه سرنوشت‌ساز عاشوراى سال ٦١ هجرى است كه امام حسين (ع) و ياران اندكش آن را آفريدند.
از زواياى گوناگون مى‌توان به اين جنگها نگريست، از جمله اينكه راز و رمز پيروزى مسلمانان در بيشتر اين نبردها با وجود نفرات و ساز و برگ كمتر از دشمن چيست. ذهن‌هاى جست‌وجوگرى كه براى يافتن پاسخ اين پرسش به تكاپو افتاده‌اند، به رموزى همچون امداد و نصرت الهى، نبوغ و دانش نظامى، رهبرى و مديريت بى‌نظير پيامبر (ص) و پيشوايان معصوم (ع) و ايمان، مقاومت، ايثار، شجاعت، فرمانبرى و دهها ويژگى برجسته ديگر مجاهدان مسلمان دست يافته‌اند.