اسوههاى فرماندهى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٨
قسم به خدايى كه جانم در دست اوست، اشعار عبداللّه، بر كفّار، سنگين تر و گرانتر از فرود آمدن تير بر آنان است.
سومين فرمانده در نبرد موته چنانكه پيشتر گفته شد، پيامبر (ص) براى مسلمانان عازم نبرد با روميان، سه فرمانده تعيين كرد. سومين فرمانده كه مىبايست در صورت شهادت دو فرمانده ديگر فرماندهى مسلمانان را بر عهده گيرد، عبداللَّه بن رواحه بود.
در جريان مشايعت رسول خدا (ص) و عدّهاى از سپاهيان اسلام، مشايعت كنندگان با سربازان اسلام وداع كرده و به آنان گفتند: خداوند شما را حمايت كند و سالم و با غنايم جنگى بازگرداند. در اينجا عبداللّه بن رواحه اين اشعار را خواند:
لكِنَّنى أَسْأَلُ الَّرحْمنَ مَغْفِرَةً وَضَرْبَةً ذاتَ فَرْغٍ تَقْذِفُ الزَّبَدا حَتَّى يُقالَ إِذا مَرُّوا عَلى جَدَثىِ أَرْشَدَهُ اللَّهُ مِنْ غازٍ وَقَدْ رَشَداً «١» من از خداوند آمرزش مىطلبم و ضربت شكنندهاى كه كفهاى خون از آن بيرون ريزد و اين كه هنگام عبور مردم از كنار قبر من، مرا دعا كنند و بگويند خدا او را سعادتمند گرداند.
اين جملات نمايانگر قدرت ايمان و شجاعت و عشق وافر عبداللّه بن رواحه به شهادت است. اين فرمانده شجاع به هنگام وداع با مسلمانان گريست و چون علّت گريه را پرسيدند، گفت: من هرگز علاقهاى به دنيا ندارم و براى جدا شدن از دنيا گريه نمىكنم.
علت گريه من اين است كه از پيامبر (ص) اين آيه را شنيدهام: وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها كانَ عَلى رَبِّكَ حَتْماً مَقْضِيّاً. «٢» بنابراين ورود من به دوزخ قطعى و مسلّم است، ولى نمىدانم كه عاقبت من چگونه خواهد بود و آيا از جهنّم رهايى مىيابم يا خير؟ «٣»