لوح حضرت زهرا - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ٢٤ - «معناِی صحِیفه»
ظرفِی براِی معلومات معنوِی قرار گِیرد. به همِین دلِیل قرآن کرِیم مِیفرماِید: (ِیطَافُ عَلَِیْهِمْ بِصِحَافٍ مِنْ ذَهَبٍ وَ أَكْوَابٍ)[١] و در نامه اعمال در قِیامت آمده است: (بَلْ ِیرِِیدُ كُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ أَنْ ِیؤْتِی صُحُفاً مُنَشَّرَةً)[٢] و از آنجا كه نوشتافزار در طِی تارِیخ تحوّل ِیافته و در آغاز روِی خاک و گِل و سپس روِی سنگ و تدرِیجاً روِی مس و برگ درختان مِینوشتند و رفته رفته با تكامل دانش انسان و قدرت بر دباغِی پوست حِیوانات به وِیژه پوست آهو و گاو و شتر، زمِینه نوشتن روِی پوست فراهم شد و سرانجام مصرِیها و چِینىها كاغذ را اختراع كردند و از تركِیب برخِی گِیاهان و تخمِیر آنها، اِین صنعت را براِی نوشتن فراهم ساختند. رومِیها از حرِیر سفِید براِی نوشتن استفاده كردند.[٣]
اِین فضاهاِی گوناگون و متنوع براِی كتابت و كتاب و دفترچه با عنوان «صحِیفه»، «صُحف» و «مُصحَف» ِیاد مِیشده است، از اِینرو مصحف، عنوان خاصِی براِی كتاب معِینى در گذشته ندارد و پِیش از اسلام نِیز اصطلاح خاصِی نداشته و تنها به دستهاِی از اوراق براِی نوشتن اطلاق مِیشده و اگر مِیبِینِیم درباره برخِی از كتابهاِی دِینى پِیش از قرآن با واژه صُحف و مصحف ِیاد مِیشود، به اِین دلِیل است كه مجموعهاِی از الواح و ِیادداشتهاِی پِیامبران - چون حضرت ابراهِیم و حضرت موسِی علِیهما السلام - در آن انعكاس ِیافته است؛ چنانكه قرآن مِیفرماِید: (إِنَّ هذا لَفِِی الصُّحُفِ الْأُولِی ٭
[١] سوره زخرف، آِیه٧١؛ «بر آن مؤمنان، كاسههاِی زرِّین و كوزههاِی بلورِین (مملوّ از انواع طعام لذِیذ و شراب طهور) دور زنند».
[٢] سوره مدّثر، آِیه٥٢. «بلكه هر ِیک از آنها مِیخواهند كه براِیشان هم (مانند پِیمبران) صحِیفه وحِی آسمانى باز آِید (تا اِیمان آرند)».
[٣] التحقِیق فِی كلمات القرآن الكرِیم، ج٦، ص١٩٧.