بررسی تسهیلات بانکی از منظر فقه اسلامی - جمعی از شاگردان استاد اشرفی شاهرودی - الصفحة ٩ - پیشگفتار

پِیشگفتار

قال الله تعالِی: (يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لاتَأْكُلُوا الرِّبَوا أَضْعافاً مُضاعَفَةً وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُون‌) [١]

بانکدارِی اسلامِی نوعِی فعالِیّت بانکِی بدون ربا و منطبق بر عقود اسلامِی و شرائط آنها است. بانک اسلامِی ضمن آن که همه فعالِیّت‌هاِی آن با قوانِین اسلامِی همخوانِی دارد، در صدد توسعهٔ اقتصاد اسلامِی و بکارگِیرِی سرماِیه‌ها در تولِید، خرِید و فروش و مشارکت در امور حلال و توزِیع عادلانه تسهِیلات بانکِی بِین بخش‌ها و اقشار مختلف جامعه است. فقهاِی امامِیّه حقِیقت بانک را تغِیِیر نداده‌اند بلکه معاملات بانکِی را به همان سبک بانكدارِی راِیج غربِی ولِی طبق مبانِی فقهِی إسلام اصلاح نموده‌ و براِی اداره بانک‌ها از طرِیق مشروع راهکارهاِیِی را ارائه نموده‌اند تا از معاملات ربوِی و حرام و باطل خارج شود.

در بِین فقهاِی شِیعه مرحوم شهِید صدر رحمه الله از پِیشگامان ارائه نظام جدِید بانکِی بر مبناِی قوانِین اسلام بوده است. اِیشان با نگارش کتاب «البنک اللاربوِی فِی‌الاسلام» و فرق گذاشتن بِین «بانکدارِی اسلامِی بدون ربا» و «بانکدارِی غربِی» که بر اساس ربا طراحِی شده، اِیده تأسِیس بانک اسلامِی بدون ربا را مطرح نموده است.

سوال اِین است که آِیا بانک‌هاِی فعلِی در کشور‌هاِی اسلامِی به صورت مشروع و طبق موازِین و عقود إسلامِی اداره مِی‌شوند؟ اشکالات مطرح در تسهِیلات بانکِی چِیست؟ آِیا مِی‌توان به طرِیقِی اِین اشکالات را رفع نمود و به معاملات بانکِی مشروعِیّت بخشِید؟ نوشتار حاضر درصدد بررسِی معاملات بانکِی و پاسخ به سوالات فوق است. عمده مطالب اِین نوشتار برگرفته از تقرِیرات درس خارج فقه حضرت استاد آِیة الله اشرفِی شاهرودِی دام ظلّه‌العالِی

۱ سوره آل عمران آِیه۱۳۰.

٢٦. [١] سوره آل عمران آِیه ۱۳۰.