بررسی تسهیلات بانکی از منظر فقه اسلامی - جمعی از شاگردان استاد اشرفی شاهرودی - الصفحة ١٧ - ب تعریف بانکداری اسلامی
ب: تعرِیف بانکدارِی اسلامِی
بانکدارِی اسلامِی نوعِی الگوِی خاص ِیا تعدِیل شده از بانکدارِی غِیر اسلامِی است که در آن تلاش شده تمامِی روابط و مناسبات آن سازگار با شرِیعت اسلامِی و در راستاِی اهداف اساسِی نظام اقتصادِی اسلام مانند عدالت و اخلاق اسلامِی تنظِیم گردد.
اصول بنِیادِین بانکدارِی اسلامِی
١.١ عادلانهبودن تمامِی روابط و مناسبات: مهمترِین اصل اساسِی در بانکدارِی اسلامِی که روح و ماهِیت اسلامِی را در آن متجلِّی مِیسازد و نقطه افتراق قابل توجه مِیان اِین نوع بانکدارِی از بانکدارِی غِیر اسلامِی است؛ اصل عدالت محورِیبودن تسهِیلات بانکِی است. در نظام مالِی اسلام لازم است تمام روابط و مناسبات در چهارچوب عادلانه تدوِین گردد و هرگونه رابطهاِی که با معِیار عدالت ناسازگارِی دارد؛ در بانکدارِی اسلامِی نباشد عدالت به معناِی اِیجاد شرائط براِی همه و رفع موانع براِی همه به طور ِیکسان است.
البته اِین بدان معنِی نِیست که همه به ِیک اندازه تسهِیلات بانکِی را درِیافت کنند اِین امر غِیر ممکن است ولِی لا اقل نباِید به طورِی باشد که تسهِیلات بانکِی به جهت روابط بِین افراد و به تعبِیر دِیگر پارتِی بازِی؛ اختصاص به افراد خاصِی پِیدا کند و دِیگران از آن محروم باشند و در استفاده از چنِین تسهِیلاتِی براِی مردم عادِی سختگِیرِی بِیمورد و بِیجا نشود که آنان از استفاده از چنِین تسهِیلاتِی محروم ِیا منصرف شوند.
٢.١ سازگارِی تمام رفتارها با اخلاق اسلامِی
ِیکِی دِیگر از اصول بنِیادِین بانکدارِی اسلامِی رعاِیت دقِیق اخلاق اسلامِی است. لازم است مناسبات مِیان تمام حوزههاِی بانکِی به گونهاِی تنظِیم گردد که حداکثر سازگارِی با اخلاق اسلامِی در آن رعاِیت شود و در همه رفتارها به اِین مسأله توجه شود. منظور از اخلاق مجموعه اصول اخلاقِی اسلام است که در قرآن و احادِیث آمده است مثل اصل احترام به دِیگران؛ پرهِیز از اسراف؛ امانتدارِی؛ رعاِیت انصاف و عدالت؛ توجه به نِیازهاِی مومنان و اهتمام در رفع آنها؛ تعاون و همکارِی؛ رعاِیت حقوق مردم؛ حلم و بردبارِی در مواجهه با مراجعِین؛ خوشخلقِی و خوشروِیِی؛ سهلگِیرِی در ارائه تسهِیلات؛ اشتغالزاِیِی و رفع مشکل بِیکارِی؛ صداقت؛ عفّت و پاکدامنِی...