عوض آن به برادران دِینِی خود نيكِی كن تا جبران آن شود! هر گاه بر امورات مردم مسلط شدِی؛ بدان که خداوند نيز فرداِی قيامت بر تو تسلط دارد. بدان که خدمات تو به مردم مِی‌گذرد و فراموش هم بشود ولِی در قِیامت همان نيكِی‌ها براِی تو باقِی خواهد ماند. [١]

٢.مردِی کوفِی در شهر سامراء خدمت امام‌هادِی علِیه‌السلام رسِید و عرض کرد: ِیا ابن رسول‌الله! من از دوستان شما و اجدادتان هستم، قرض سنگِینِی دارم و توان پرداخت آن را ندارم. امام ‌هادِی علِیه‌السلام فرمود: همِین جا بِاِیست تا چاره‌اِی بِیندِیشم.

پس از گذشت لحظاتِی، سِی هزار دِینار از طرف متوکّل، خلِیفه عبّاسِی براِی آن حضرت آوردند. حضرت پول‌ها را گرفت و بدون شمردن همه را تحوِیل آن مرد داد. مرد کوفِی ده هزار دِینار از آنها را برداشت و عرض کرد: ِیا ابن رسول‌الله! من بِیش از اِین مقدار نِیاز ندارم، به همِین مقدار بدهکارم. ولِی امام از پس گرفتن بِیست هزار دِینار باقِیمانده خوددارِی نمود... [٢]

نتِیجه: در عصر حاضر معاملات بِین دولت‌ها و اشخاص توسّط همِین بانک‌ها صورت مِی‌گِیرد. حقوق کارمندان ادارات از همِین بانک‌ها پرداخت مِی‌شود. بسِیار بعِید است که بگوِیِیم: همه اِین‌ها از اموال مجهول‌المالک است و نِیاز به اجازه حاکم شرع دارد تا بعد به طور کلِّی اجازه داده شود که تعاملات بانکِی مانعِی ندارد هذا اشبه بأنِیاب الاغوال.

بنابراِین طبق ادله فوق هِیچ مانعِی نِیست که ‌مالکِیّت براِی بانک‌هاِی دولتِی به عنوان شخصِیت حقوقِی تصوّر شود. همانطور که در نذرها و کفارات و زکات و خمس و وقف... براِی عنوان فقِیر ِیا سادات ِیا طلاب علوم دِینِی و ِیا عناوِین دِیگر، مالکِیّت به عنوان شخصِیت حقوقِی متصوّر است. از طرفِی در ‌مالکِیّت شرط نِیست که مالک حتماً فرد خارجِی موجود باشد. شاهد بر اِین امر آن است که وقف بر مسجد و وقف بر فقرا صحِیح است ولو اِین که در ِیک عصر فقِیرِی وجود نداشته باشد. ارث بچه در رحم مادر هم صحِیح است؛ بچه دو ماهه هم مالک اموال مورثِی مِی‌شود.

٩١. [١] بحار الأنوار، ط دارالاحِیاء التراث، العلامة المجلسي ج٤٨ ص١٣٠.

٩٢. [٢] ِینابِیع المودّة: ج ٣، ص ١٢٨.