بررسی تسهیلات بانکی از منظر فقه اسلامی - جمعی از شاگردان استاد اشرفی شاهرودی - الصفحة ١٣٠ - جهت هشتم پرداخت سود بانکی در ضمن بیع سلف «پیش فروش»
جهت هشتم: پرداخت سود بانکِی در ضمن بِیع سلف «پِیش فروش»
ِیک قسم دِیگر از معاملات بانکِی بِیع سلف است بِیع سلف به خرِید مدّتدارِ کالا به بهاِی نقد گفته مِیشود که از آن تعبِیر به پِیش فروش ِیا سلف و ِیا سلم نِیز مِیشود. معمولاً کشاورزان اِین معامله را با بانک ِیا غِیر بانک انجام مِیدهند.
مثلاً کشاورزِی که قصد کاشتن گندم ِیا سِیب زمِینِی را دارد براِی اخذ تسهِیلات به بانک مراجعه مِیکند از اِین جهت که خود او قدرت پرداخت همه مخارج آن را ندارد مثل مخارج کشت و برداشت محصول، هزِینههاِی بذر و سم، کارکر، آبِیارِی، شخم زدن زمِین بوسِیله تراکتور و خرجهاِی جانبِی دِیگر و نهاِیتاً پول بذر آن را دارد.
بانک ِیا ملّاکِ ثروتمند، مبلغِی را به عنوان بِیع سلف به کشاورز فِیالمجلس «نقداً» پرداخت مِیکند و مقدار معِیّنِی از محصول را در زمان چِیدن ِیا برداشت محصول به مبلغِی ارزانتر از قِیمت روز بازار، خرِیدارِی مِیکند. بانک ِیا ملّاکِ سود خود را در آن لحاظ کرده و خود کشاورز را وکِیل مِیکند که به مقدار معِیّن مثلاً هر کِیلو گندم را به ده هزار تومان به صورت ضمانتِی بفروشد و مبلغ آن را در وقت معِیّن به بانک بپردازد و ِیا محصول را به همان مبلغ معِیّن شده به بانک ِیا ملّاک تحوِیل دهد و خود بانک ِیا ملاک عهدهدار فروش آن مِیشود. بِیع سلف اختصاص به کشاورزان ندارد بلکه بانک محصولات واحدهاِی تولِیدِی در بخشهاِی صنعتِی، معدنِی... را در قالب عقد سلف به صورت نقدِی پِیش خرِید مِیکند.
بانک در ضمن عقد شرط مِیکند که اگر درخواست کننده تسهِیلات «کشاورز ِیا واحد تولِیدِی» ضررِی را متحمّل شد به عهده خود او باشد تا بانک هرگز متضرر نشود و همِیشه سود کند. بانک خود فرد را وکِیل مِیکند که با پول و هزِینه بانک تمام امور کاشت و برداشت را انجام دهد و در زمان جمعآورِی محصول آن را به مبلغ معِیّنِی بفروشد.
مثلاً دو خروار گندم را که قِیمت آن در بازار ٣٠ مِیلِیون تومان است به مبلغ ٢٠ مِیلِیون تومان نقدا خرِیدارِی و به اصطلاح پِیشخرِید کرده و بعد خود کشاورز را وکِیل مِیکند که