بررسی تسهیلات بانکی از منظر فقه اسلامی - جمعی از شاگردان استاد اشرفی شاهرودی - الصفحة ١٨٢ - بخش هشتم چالشهای بانکداری اسلامی و راهکارهای اصلاح آنها

را بر اساس چه معامله‌اِی پرداخت مِی‌کند معامله مجهول شده و عقد باطل خواهد شد و اخذ زِیادِی و پرداخت زِیادِی آمِیخته به ربا مِی‌گردد.

بنابراِین درخواست کننده تسهِیلات حتماً در هنگام امضاء قرارداد باِید توجه کامل به عقد قرارداد و شروط مذکور در ضمن آن داشته باشد تا جهالت مرتفع شود در غِیر اِین صورت معامله باطل بوده و شبهه ربا در معامله است.

باِید بداند که زِیادِی را تحت چه عنوانِی از معاملات به بانک پرداخت مِی‌کند و زِیادِی که به عنوان سود سپرده درِیافت مِی‌کند در ضمن چه عقودِی به او پرداخت مِی‌شود و چه شرائطِی را دارد. اِینطور نباشد که فقط قرارداد را امضاء کند باِید هم به اصل معامله و هم به شرائط در ضمن آن توجه داشته باشد و پاِیبند به آن هم باشد و اگر به شروط آن عمل نکند معامله مشکل‌دار خواهد شد.

ج: فقدان راه حل جامع در مسأله تأخِیر در تأدِیه و جرِیمه تاخِیر

هنوز راهکار مشخصِی براِی حل مشکل تأخِیر در باز پرداخت که هم به لحاظ اقتصادِی قابل قبول و توجِیه باشد و هم با اصول فقهِی در تعارض نباشد ارائه نشده است. اگر چه راهکارهاِیِی ارائه شده ولِی همه آن‌ها مورد اتفاق فقها و مراجع عظام تقلِید نِیست.

د: پرداخت سود علِی‌الحساب در ابتدا و اکتفا‌کردن به آن در پاِیان کار

چالش دِیگرِی که نظام بانکدارِی اسلامِی با آن مواجه است؛ پرداخت سود علِی‌الحساب در ابتدا و قطعِی تلقِی شدن آن توسط بانک در پاِیان کار است. اگر چه در نظر گرفتن سود علِی‌الحساب و مصالحه با آن در پاِیان کار طبق دِیدگاه برخِی از فقها بلا اشکال است؛ لکن انجام اِین کار صدمات زِیادِی به نظام بانکدارِی اسلامِی وارد مِی‌کند: