بررسی تسهیلات بانکی از منظر فقه اسلامی - جمعی از شاگردان استاد اشرفی شاهرودی - الصفحة ١٤ - الف تاریخچه بانکداری و هدف از تشکیل بانکها
الف: تارِیخچه بانکدارِی و هدف از تشکِیل بانکها
قرنها قبل از مِیلاد حضرت مسِیح علِیه السلام مردم ِیونان؛ روم؛ بابل؛ چِین؛ معابد را مطمئنترِین مکان براِی نگهدارِی اشِیاِی قِیمتِی خود مِیدانستند. صاحبان معابد نخست با نِیّت خِیرخواهانه و به منظور حفظ اموال مردم از سرقت و غارت؛ اقدام به نگهدارِی اموال مردم مِیکردند و در قبال اِین کار بدون شرط گرفتن زِیادِی؛ هداِیاِیِی را درِیافت مِیکردند.
صاحبان معابد بعد از مدتِی درِیافتند که بخش عظِیمِی از اندوختههاِی مردم در معابد مدت زمان زِیادِی دست نخورده باقِی مانده و مِیتوانند از اِین اموال به عنوان قرض در اختِیار نِیازمندان قرار بدهند. طولِی نکشِید که دامنه قرضهاِی معابد گسترش ِیافت و به شکل وامهاِی تولِیدِی و تجارِی در اختِیار تجّار و پِیشهوران و بلکه عموم مردم قرار گرفت. بعد از رونق گرفتن اِین کار؛ روحانِیون معابد در مقابل قرضدادن به مردم سود معِیّنِی را درِیافت مِیکردند. با اِین کار هم نِیاز فقراء و سرماِیهداران اقتصادِی برآورده مِیشد و هم درآمدِی براِی معابد به دست مِیآمد. آنان گمان مِیکردند که از اِین طرِیق هم به خداوند نزدِیک مِیشوند و هم به خلق خدا کمک مِیکنند.
درِیافت کارمزد براِی حفظ امانات و درِیافت سود در مقابل قرض آن هم در حجم زِیاد؛ سود قابل توجهِی را براِی معابد به دنبال داشت. اِین امر منشأ شد که مراکز خصوصِی زِیر نظر معابد و خارج از معابد نِیز براِی نگهدارِی اندوختههاِی مردم؛ همراه با درِیافت کارمزد و اعطاِی وام همراه با درِیافت سود راهاندازِی شود؛ در اندک زمان کوتاهِی اِین مراکز خصوصِی توانست علاوه بر جذب اموال مردم و اعطاِی وام؛ خدمات دِیگرِی را همچون نقل و انتقال و معاوضه پولهاِی داخلِی و خارجِی؛ ارائه دهد.
بدِین ترتِیب اوّلِین بانکهاِی خصوصِی به حماِیت و سرماِیه و فعالِیّت معابد و بعد از مدتِی؛ بانکهاِی خصوصِی مستقل از معابد؛ توسط سرماِیه گذاران شکل گرفت. کم کم بانکهاِی خصوصِی در جهت رقابت با معابد نه تنها در مقابل نگهدارِی سپردههاِی مردم