بررسی تسهیلات بانکی از منظر فقه اسلامی - جمعی از شاگردان استاد اشرفی شاهرودی - الصفحة ١٧٩ - تمسّک به حیل فرار از ربا

با اِین بِیان اگر اخذ زِیادِی بر اساس حِیل شرعِی منعِی ندارد چنان که فرق بِین زنا و ازدواج شرعِی تنها چند کلمه است که شارع در ازدواج شرعِی معتبر دانسته است. اگر کسِی صِیغه ازدواج را نخواند و بر أساس رضاِیت طرفِین باشد چنِین ازدواجِی قطعاً نامشروع است. درست است که ربا حرام است ولِی اگر خود إمام علِیه‌السلام با حِیله و راهکار شرعِی آن را تجوِیز نموده باشد ما چه کاره هستِیم که در مقابل آن نظر بدهِیم.

نظر استاد آِیة الله اشرفِی مدّ ظلّه العالِی

فرماِیش مرحوم إمام ٨ و مرحوم شهِید صدر٨ صحِیح به نظر مِی‌رسد، چطور مِی‌توان با ضمِیمه‌کردن ِیک چوب کبرِیت ِیا أمثال آن حرمت ربا را برداشت با توجه به آِیات و رواِیاتِی که به شدت از ربا نهِی نموده است، اِین رواِیات آبِی از تخصِیص هستند. آرِی اگر اخذ زِیادِی در ضمن عقود شرعِی با رعاِیت شرائط آنها باشد مانعِی ندارد.[١]

راهکارِی براِی فرار از ربا در استفتاء از آِیة الله مکارم

سوال: آِیا سپرده‌گذارِی بر اساس قِیمت طلا در بانک و درِیافت سود طبق افزاِیش مبلغ طلا جايز است؟ به عبارت دِیگر اگر فردِی مبلغِی پول رِیالِی را به عنوان سپرده نزد ِیک بانک بر اساس ارزش طلا معادل‌سازِی نماِید. مثلاً به جاِی اِینکه در دفترچه سپرده او بنوِیسند ده مِیلِیون رِیال؛ نوشته شود ِیک گرم طلا که معادل ارزش آن در زمان بازگشاِیِی حساب همان ده مِیلِیون رِیال است. آِیا اِین نوع سپرده‌گذارِی از نظر شرعِی صحِیح است؟ آِیا بانک مورد نظر مِی‌تواند در زمان مراجعه سپرده‌گذار براِی درِیافت سپرده خود؛ ارزش همان مقدار طلا (ِیک گرم) را بر حسب قِیمت روز پرداخت نماِید؟

جواب: با توجه به اِینکه اِین کار به معناِی فروختن طلا به مبلغ مزبور است، اشکالِی ندارد.[٢]

١٧٨. [١] درس خارج فقه أستاد آِیة اللّه اشرفِی، جلسه ١٣١ سه شنبه ٢٨/٣/٩٨.