مثال اوّل: قرض به شرط قرض: مثل اِین که فرد ده مِیلِیون تومان سه ماهه به دِیگرِی قرض بدهد و شرط کند که طرف مقابل هم در موقع نِیاز همان مبلغ را سه ماهه ِیا کمتر و ِیا بِیشتر از اِین مدّت به او قرض بدهد. طبق اِین بِیان آنچه در بعضِی از بانک‌ها و صندوق‌هاِی قرض‌الحسنه راِیج شده که متقاضِی وام باِید مثلاً ِیک سوّم مبلغ وام درخواستِی را مدّت چند ماه در بانک به عنوان حساب پس‌انداز بگذارد «و در حقِیقت به بانک قرض بدهد» تا اِینکه به او وام پرداخت شود، چنانچه فرد متقاضِی در هنگام افتتاح حساب و در حقِیقت هنگام پرداخت قرض به بانک، شرط کند که پس از مدّتِی به همِین مقدار ِیا کمتر و ِیا بِیشتر به او وام بدهند چنِین شرطِی ربا محسوب شده و حرام خواهد بود و داخل در زِیادِی حکمِی است.

مثال دوّم: قرض به شرط پرداخت حقّ عضوِیّت ثابت: بانک ِیا صندوق قرض‌الحسنه گاه براِی افزاِیش موجودِی صندوق و اعطاِی وام بِیشتر ِیا وام‌دادن به نفرات بِیشتر، پرداخت حقّ عضوِیّت ثابتِی را با متقاضِی وام شرط مِی‌کند به اِین صورت که علاوه بر پرداخت قرض به صورت ماهِیانه، باِید مبالغِی را ماهانه بابت حقّ عضوِیّت ثابت به صندوق بپردازد. اِین شرط زِیادِی هم رباست.

مثال سوّم: قرض به شرط انسداد حساب: بانک ِیا مؤسّسه مالِی اعتبارِی گاه مبلغِی را مثلاً پنجاه مِیلِیون تومان قرض مِی‌دهد به شرط آنکه موجودِی حساب مقترض به ده مِیلِیون تومان که قبلاً افتتاح حساب کرده، مسدود شود و وام گِیرنده حقّ برداشت آن را تا پرداخت آخرِین قسط نداشته باشد. اِین قسم هم از نظر شرعِی زِیادِی حکمِی محسوب مِی‌شود.

نکته: در قرض ربوِی فرقِی نِیست که زِیادِی به خود قارض داده شود ِیا به دِیگرِی. بنابراِین اگر قارض بگوِید: ده مِیلِیون تومان به تو قرض مِی‌دهم به شرط اِینکه علاوه بر پرداخت قرض، ِیک صد هزار تومان به فقرا صدقه بدهِی ِیا صرف در مسجد ِیا حسِینِیه و ِیا خِیرِیّه نماِیِی و ِیا مسجدِی را تعمِیر کنِی ِیا مجلس عزادارِی ِیا سوگوارِی بر پا کنِی و ِیا هر کار دِیگرِی که ارزش مالِی دارد. در تمام اِین صور، ربا محسوب شده و حرام خواهد بود. طبق اِین بِیان قرضِی که بانک به شرط انسداد حساب مِی‌پردازد، حرام است، هر چند