بررسی تسهیلات بانکی از منظر فقه اسلامی - جمعی از شاگردان استاد اشرفی شاهرودی - الصفحة ١٠ - پیشگفتار

در موضوع بانک‌دارِی اسلامِی در سال‌هاِی ١٣٩٣، ١٣٩٨، ١٤٠٣ است که مشتمل بر چهار مقدّمه و هشت بخش به شرح ذِیل است.

در مقدّمه اوّل، ابتدا تارِیخچه بانک‌دارِی و اقسام بانک‌ها و سپس انواع خدمات بانکِی با قطع نظر از حکم آن مطرح شده است. در مقدّمه دوّم تعرِیف ربا و اقسام آن؛ ادلّه حرمت ربا و فلسفه ممنوعِیّت آن بررسِی شده است. در مقدّمه سوّم به بِیان اقسام شرط زِیادِی و تأثِیر آن در بطلان و عدم بطلان قرض پرداخته شده و در مقدّمه پاِیانِی انواع ‌مالکِیّت اعم از حقِیقِی و حقوقِی برّرسِی شده است. بعد از مقدّمات مزبور، بخش‌هاِی هشت‌گانه به ترتِیب ذِیل مطرح و حکم هر ِیک به صورت مستقل بررسِی شده است:

• بخش اوّل: حکم جوائز بانکِی در ضمن قرض‌الحسنه.

• بخش دوّم: حکم حواله‌هاِی بانکِی .

• بخش سوّم: حکم خرِیدِ دِِین توسّط بانک‌ها.

• بخش چهارم: حکم پرداخت سود به بانک‌ها‌ در ضمن قرض و مباحثِی مثل: شروط قرض؛ حکم شرط زِیادِی در قرض؛ حکم کارمزد؛ حکم شرط زِیادِی در فرض تأخِیر در پرداخت دِین و حکم فروش حقِّ امتِیاز وام مورد بررسِی واقع شده است.

• بخش پنجم: حکم پرداخت سود به بانک‌ها در ضمن معاملات شرعِی مثل: عقد جعاله؛ معامله نسِیه؛ اجاره به شرط تملِیک؛ عقد استصناع بررسِی شده است.

• بخش ششم: درِیافت سود بانکِی در ضمن عقود شرعِی مثل: عقد وکالت؛ عقدمضاربه و سپس قواعد کلِی در مطلق عقود شرعِی؛ بررسِی شده است.

• بخش هفتم: راهکارهاِی مخدوش در اصلاح درِیافت ِیا پرداخت سود بانکِی.

• بخش هشتم: چالش‌هاِی بانکدارِی اسلامِی و راهکارهاِی اصلاح آنها بررسِی شده است. در انتها از همه عزِیزانِی که در تهِیه و تنظِیم اِین نوشتار همراهِی خوِیش را مبذول

داشته‌اند ؛ کمال قدردانِی و تشکر را دارم و من الله التوفِیق و الحمدللّه.