چهل مجلس (اقبالنامه) - علاء الدوله سمنانى؛ حقیقت، عبد الرفیع - الصفحة ١٥١ - بخش دوم متن چهل مجلس شيخ علاء الدوله سمنانى
خاشاك برمىروبد ذوق آن آب زياده مىشود، اما مادام كه كسى را نيابد كه آن كس حوض خود را پاك كرده باشد و سرچشمه گشاده و راه چشمه خود به چشمه اصلى پيوسته كه آن چشمه حوض صاحب شريعتست. و بر پاك كردن حوض و گشادن چشمه و پركردن حوض و گشادن چشمه و بيرون بردن آب از آن پنج جوى و قسمت كردن نهر، استاد و مجرب شده آن چشمه [را][١] راه نتواند كه بگشايد و اگر گاهگاه خاكى از سرچشمه دور شود باز از آن جويها سيل درآيد و انباشته گرداند، چون طالب[٢] داند كه به خود اين كار نمىتواند كرد، باز در طلب افتد تا ناگاه نور ارادت و عنايت در باطن او شعله بزند و بدان يكى را از استادان مجرب بشناسد و دامن او بگيرد و هرچه خود مىدانسته و مىكرده باشد در باقى كند، تا آن استاد آستين قسمت باز نوردد و نخست راه آن پنج جوى را به سيلاب در حوض مىآرد، به تدريج در بند كند و آن بيش باز نگذارد. زمين حوض نرم و تر مىدارد تا كار كردن ميسر شود، چون از بيرون سيل نيايد و خاك درنياورد اين استاد تيشه ذكر به دست طالب دهد و او را نشان دهد كه سرچشمه كجاست، و چگونه تيشه مىبايد زد تا از كنار حوض خاك درنريزد و اگر خاك بريزد در حال آن را برمىدارد و آن راهگذر را در بند مىكند و تيشه هم در آن موضع مىزند كه استاد نشان داده تا به اندك وقتى سرچشمه بگشايد و آب حيات سر بر زدن گيرد و طالب از آن آب بخورد، تيشهزدن و كار كردن بر وى آسان گردد، پس همچنان در خدمت استاد مىباشد تا آنگاه كه حوض پاك و پرآب گردد و راه چشمه او به چشمه استاد كه آن را به سرچشمه اصل راهست راه شود، آنگاه تواند كه هر كجا باشد از چشمه استاد و سرچشمه اصلى به واسطه چشمه استاد آب مىبرد و بدان پنج جوى بر عالم شهادت
[١] - ما برافزوديم.
[٢] - در نسخه( طلب).