جامع الأسرار و منبع الأنوار - الأملي، السيد حيدر - الصفحة ٩٨

جامع الأسرار و منبع الأنوار، مقدمه‌هنرى‌كربن‌ صفحه‌ی ٠٤٤

ر. ك. مقدمه عربى، ص ٢٢، شماره ٨(A) .

٩- رسالة الأركان، نام اين اثر در جامع الاسرار (ص ٣) آمده است. مؤلف در اين اثر اركان پنجگانه ديانت اسلامى (نماز، روزه، زكات، حج، جهاد) را از ديدگاه شريعت، طريقت و حقيقت مورد تفسير قرار داده است (مقدمه عربى، ص ٢٢، شماره ٩). مى توان تأويل حيدر آملى را با تأويل اسماعيلى پنج ركن مقايسه كرد. عنوان اثر با عناوين شماره ١ و ٢٧ هم خوانى دارد(A) .

١٠- رسالة الأسماء الإلهية و تعيين المظاهر لها من الاشخاص الانسانية من آدم الى محمد، مسئله مظاهر(formes epiphaniques) يكى از مهمترين مباحث حكمت شيعى امامى است. مؤلف در نص النصوص از اين رسالة نام برده است. مقدمه عربى، ص ٥، شماره ١٠. آقاى عثمان يحيى ياد آور مى شود كه حتى عنوان اين اثر به عنوان فصوص الحكم ابن عربى شباهت دارد.

١١- رسالة الامانة في تعيين الخلافة الربانية، تفسير عرفانى آيه ٧٢ سوره الأحزاب. مؤلف همين مطلب را بر تفصيل در جامع الاسرار مى آورد و به نظر مى رسد كه يكى از موضوعات مورد علاقه وى باشد. بار امانتى كه انسان پذيرفت و ساير كائنات از پذيرفتن آن اعراض كردند به راز امامان معصوم و بنياد باطنى تشيع اشاره دارد. اگر در آيه، انسان «ظلوم و جهول» توصيف شده است از باب طعن نيست بلكه ستايش از اوست. چنين تفسيرى را مى توان در نزد برخى مفسران شيعى، به عنوان مثال، ملا فتح اللَّه، منهاج الصادقين (به فارسى، تهران ١٣٠٩ هجرى، ج ٢ ذيل آيه مذكور در بالا) باز يافت. اما انسان نمى تواند بار امانت الهى را به دوش بكشد. مگر از اين حيث كه انسان نمى داند كه غيرى جز خدا وجود دارد (كذا!). ر. ك به مقاله ما درMelanges H .Masse P .٤١ s .s . و همينطور نوشته ما با عنوان:xxx فصل

Le combat spirituel du shi'isme in Eranos- Jahrbuch

سيد حيدر در جامع الاسرار (ص، ٣، ٢٢)، نقد النقود (ص، ٦٩٣) و همينطور در مقدمه نص النصوص از اين رسالة نام مى برد. ر. ك. مقدمه عربى، ص ٤، شماره ٧ و ص ٢٣، شماره ١١.

١٢- رسالة اتنيه في التنزيه، به فارسى. رساله اى در تنزيه ((via negationis.