جامع الأسرار و منبع الأنوار - الأملي، السيد حيدر - الصفحة ١٢٠

جامع الأسرار و منبع الأنوار، مقدمه‌هنرى‌كربن‌ صفحه‌ی ٠٦٦

جامع الاسرار را كه چندان فراوان نيست اينجا و آن جا مى توان يافت. افزون بر دو دستنوشته اى كه پايين تر توصيف خواهيم كرد مى توان به چند دستنوشته ديگر اشاره كرد. چهار دستنوشته كما بيش كامل در كتابخانه مركزى دانشگاه تهران وجود دارد (محمد تقى دانش پژوه، فهرست كتابهاى اهدايى مشكات، ج سوم، بخش نخست ص ٤٢٥ و همينطور مقدمه عربى كتاب حاضر، استدراكات ٣، ص ٥٣). دو نسخه ديگر نيز در كتابخانه آستان قدس رضوى مشهد وجود دارد (همان اثر، ص ٤٢٧) آقاى عثمان يحيى نيز نسخه ديگرى در مكتبة الامام امير المؤمنين در نجف پيدا كرده است (مقدمه عربى، ص ٢١). گويا نسخه هاى ديگرى نيز وجود دارد و چند سال پيش شنيده شد كه أخيرا نسخه دستنوشت خود مؤلف در قم (يا تهران) به فروش رسيده است، شايعه بيش از حد مبهم بود و تحقيق در اين باره ممكن نشد. ويرايش حاضر به طور كلى بر مبناى دو دستنوشته قابل اعتماد تهران تهيه شده است. بايد بگوييم كه: ألف- جمع آورى كليه مواد شناخته شده هميشه به آسانى انجام نمى شود. ب- در مورد متون فلسفى بايد گفت كه جمع آورى نسخه بدلها و اشتباهات نسخه نويسان چندان ضرورى نيست. مهم اين است كه دو يا سه دستنوشته قابل اعتماد در دسترس باشد. ما بر آنيم كه دو دستنوشته اى كه اينجا مورد استفاده قرار گرفته اند از اين نظر قابل اعتمادند و- با توجه به غلط نامه كه متأسفانه غير قابل اجتناب است- توانسته ايم متنى صحيح و مطابق نظرات مؤلف ارائه نماييم.

علامت اختصارى دو دستنوشته به قرار زير است:

: F

تهران، كتابخانه ملى فردوسى، شماره ٢٦٦ (اين نسخه قبلا در «كتابخانه دولت علّيه ايران» شماره ١٧٤٣ محفوظ بوده است) ٣١٥ ورق (٦٣٠ صفحه)، هر صفحه بيست سطر، خط نسخ خوانا. نسخه نويس اشاره اى به نام خود و تاريخ تحرير ندارد. به نظر مى آيد كه نسخه نويس خود از عرفا بوده و نسخه را براى استفاده شخصى خود نوشته است كه اين خود تضمينى براى صحت متن بشمار مى رود. دليل اين امر آن است كه نسخه نويس گه گاه حاشيه اى در هامش كتاب افزوده است و اين حاشيه ها دليلى است بر اين كه نويسنده آنها از مسائل