ولايت به معناى امارت، درباره كسى گفته مى‌شود كه بر خطّه‌اى حكمرانى كند و منطقه‌اى را كه زير پوشش حكومت او است، نيز ولايت و امارت گويند. مانند «ايالات يا ولايات متحده آمريكا»[١] و «امارات متحده عربى».

ولايت، از ريشه «ولى» به معناى «قرب» گرفته شده، لذا در مورد قرابت و مودّت نيز استعمال مى‌شود. و ازاين جهت بر «أمير»، «والى» اطلاق مى‌شود از آن جهت كه بر امارت سلطه يافته و نزديكترين افراد به آن به‌شمار مى‌ايد. و اين واژه با تمامى مشتقات آن در همين مفهوم بكار مى‌رود:

«ولى البلد» اى تسلّط عليه: سلطه خود را بر آن افراشت.

«ولّاه الأمر» اى جعلهواليا عليه: او را امير ساخت.

[١] - در استعمال رايج عرب، ولايات را به جاى ايالات بكار مى‌برند. گرچه ايالت در لغت عرب همان مفهوم ولايت و امارت را مى‌دهد.