ولايت فقيه - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٢٨
أنا حجّة اللّه عليكم ...»[١].
اسحاق بن يعقوب مىگويد: از محمد بن عثمان عمرى (دوّمين نائب خاص امام عصر (عج) در غيبت صغرى) خواستم تا نامهاى را كه در آن برخى مسائل مشكل را پرسيده بودم، به امام عصر برساند. پس در پاسخ من اين توقيع با خطّ مولاى ما امام عصر رسيد كه از جمله در آن آمده است:
«... اما درباره رويدادهايى كه پيش مىآيد، به راويان حديث ما مراجعه كنيد كه ايشان حجّت من بر شما هستند، و من حجّت خداوند بر شما هستم ...».
اين توقيع را شيخ با سندى معتبر از اسحاق بن يعقوب روايت كرده.
و اين اسحاق بن يعقوب- طبق گزارش علّامه تسترى- برادر بزرگتر كلينى مىباشد، و در نسخه «كمال الدين» صدوق، كه نزد علّامه تسترى بوده، در پاياننامه چنين آمده:
«و السلام عليك يا اسحاق بن يعقوب الكلينى»[٢] و بهطور معمول، فرزند ارشد، نام جدّ را به خود اختصاص مىدهد، زيرا كلينى، صاحب كافى، محمد بن يعقوب بن اسحاق است.
علاوه كه دكتر حسين على محفوظ، در مقدّمه كتاب كافى، او را از مشايخ كلينى شمرده[٣] كه معمولا برادر بزرگتر را شيخ مىشمرند.
شيخ المحدثين صدوق نيز اين توقيع را از طريق محمد بن محمد بن عصام كلينى از محمد بن يعقوب كلينى از اسحاق بن يعقوب، روايت كرده[٤] و محمد بن محمد بن عصام كلينى، يگانه طريق صدوق به كتاب كافى است[٥]. و نيز ابن حجر عسقلانى، اسحاق بن يعقوب را از رجال شيعه شمرده و ازاين توقيع كه از طريق سعد بن عبد اللّه اشعرى قمى- شيخ القميين- روايت شده، ياد مىكند[٦] و همچنين طبرسى در «احتجاج» و ديگران[٧].
[١] - الغيبة للطوسى( ط نجف) ص ١٧٧.
[٢] - قاموس الرجال ج ١ ص ٥٠٧( چا ١ اول).
[٣] - كافى شريف ج ١ ص ١٥.
[٤] - كمال الدين صدوق- غفارى- ص ٤٨٣ رقم ٤.
[٥] - رجوع شود به شرح مشيخه ص ١١٦ ملحق به آخر فقيه ج ٤.
[٦] - لسان الميزان ج ١ ص ٣٨١.
[٧] - كتاب احتجاج ٢( ط نجف) ص ٢٨٣.