كتاب در واقع، همان تكاليف و فائضى است كه ازجانب پروردگار بر عهده مردم نهاده شده. و حكمت، بينشى است كه انسان را در زندگى متعادل مى‌سازد تا در چارچوب حدود و مقررات عقل و شرع حركت كند و هدف نهايى، تزكيه و پاكى صحنه زندگانى مادّى و معنوى از هرگونه آلودگى است

بر همين اساس پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله مى‌فرمايد:

«إنّما بعثت لأتمّم مكارم الأخلاق»[٢].

بدان جهت فرستاده شده‌ام، تا شيوه‌هاى پسنديده را بر جامعه حاكم سازم.

عبارت «لأتمّم» اشاره به آن است كه اين وظيفه، شيوه همه انبياء بوده و پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و اله در همان راستا و براى تكميل همان هدف آمده است.

شريعت اسلام كامل‌ترين شريعتها است كه سلامت زندگى و سعادت جاودانه بشريت را تا ابديّت تضمين كرده است. و آيه كريمه: «اليوم أكلمت لكم دينكم و أتممت عليكم نعمتى و رضيت لكم الإسلام دينا»[٣] نيز اشاره به همين حقيقت است. ازاين‌رو،

[١] - سوره بقره ٢: ١٢٩.

[٢] - مجمع البيان ج ١٠ ص ٣٣٣- ٣٣٤. بحار الانوار ج ١٦ ص ٢١٠. در مؤطّا- مالك ج ٢ ص ٩٧ آمده:« بعثت لاتمم حسن الخلق».

[٣] - مائده ٥: ٣.