ولايت فقيه - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٨٠

و پيدايش و چه در تداوم و بقاء به عنايت ذات حق نيازمندند. اگر نازى كند آنى، فرو ريزند قالبها.

«ألا له الخلق و الأمر تبارك اللّه ربّ العالمين»[١].

آفرينش و تدبير، هردو از آن اوست. افزون باد بركات الهى كه صاحب اختيار و پروردگار جهانيان است

«و اللّه خلقكم و ما تعملون»[٢].

شما و آنچه انجام مى‌دهيد، آفريده او است.

«يسأله من فى السماوات و الأرض كلّ يوم هو فى شأن»[٣].

هرچه در آسمان و زمين است، پيوسته دست نياز به سوى او دراز دارد، هر لحظه و همواره، او در پى تدبير تازه‌اى است.

«اللّه خالق كلّ شى‌ء و هو على كلّ شى‌ء وكيل»[٤] خدا، آفرننده همه چيز است. و اوست كه نگهبانى هر چيز را بر عهده دارد.

تا اينجا بحثى نيست كه آفريننده جهان خدا است و تقدير و تدبير جهان پيوسته در دست اوست.

سؤال اين است كه در امر تقدير و تدبير، جايى براى تفويض (واگذارى) وجود دارد يا نه؟

علم به تقدير

تفويض در تقدير، عبارت است از اعطاى علم به تقديرات كه خداوند، اولياى مقرّب خويش را از برخى تقديرات آگاه سازد و از سرنوشت آينده افراد يا گروهها يا ملّتها با خبر نمايد. البته درصورتى‌كه مصلحتى در اين آگاه ساختن باشد.

«عالم الغيب فلا يظهر على غيبه أحدا إلّا من ارتضى من رسول»[٥] خداوند، از علم پنهانى خويش كسى را آگاه نمى‌سازد، جز پيامبرانى كه‌

[١] - اعراف ٧: ٥٤.

[٢] - صافات ٣٧: ٩٦.

[٣] - رحمان ٥٥: ٢٩.

[٤] - زمر ٣٩: ٦٢.

[٥] - سوره جن ٧٢: ٢٦.