شناخت كامل از اوضاع جهانى بوده و از روند سياستهاى گوناگون كه در جوامع مختلف به كار گرفته مى‌شود، آگاه باشد و به خوبى بداند و بتوند سياستى را در پيش‌گيرد كه جامعه و ملّت خويش را سعادتمند و سر بلند نگاه دارد، تا هيچ‌گونه وابستگى خفّت‌بار و زيان‌بخش به‌وجود نياورد.

در رساله حقوق امام سجاد عليه السّلام مى‌خوانيم:

«ثمّ حقّ سائسك بالملك. و كل سائس إمام .. و أمّا حقّ سائسك بالملك فأن تطيعه و لا تعصيه، إلّا فيما يسخط اللّه- عزّوجل- فإنه لا طاعة لمسخلوق فى معصية الخالق»[١].

سائس، يعنى سياستمدار كه در اين حديث با امامت، مساوى گرفته شده و اطاعت از وى واجب و فرض است، مگر آن‌كه به آنچه مايه غضب الهى است فرمان دهد در اين صورت نبايد از وى فرمانبردارى نمود، زيرا اطاعت از مخلفوق در معصيت خالق نشايد.

لذا سياستمدار كامل كسى است كه فرمان الهى را جارى سازد و ازاين جهت در زيارت جامعه كبيره، تمامى امامان معصوم را، مورد خطاب قرار داده، مى‌خوانيم:

«أنتم ... ساسة العباد و أركان البلاد».

و در كتاب دعائم الإسلام، تأليف قاضى نعمان مصرى از امام امير مؤمنان عليه السّلام روايت مى‌كند:

«لا يصلح الحكم و لا الحدود و لا الجمعة إلّا بإمام عدل»[٢].

داورى‌ها و اجراى حدود و برپايى نماز جمعه جز امام عادل را نشايد.

علاوه كه در موثقه حفص بن غياث از امام صادق عليه السّلام آمده است:

«إقامة الحدود إلى من إليه الحكم»[٣].

برپا ساختن حدود به دست كسى است كه حكومت از آن اوست.

و در حديثى از امام صادق عليه السّلام مى‌فرمايد:

«لو أنّ لى عدد هذه الشويهات، و كانت أربعين، لخرجت»[٤].

شويهات، جمع شويهة، مصغر شاة (گوسفند) است.

[١] - خصال صدوق، ابواب الخمسين رقم ١. ج ص ٥٦٥- ٥٦٧.

[٢] - دعائم الاسلام ج ١ ص ١٨٢. و مستدرك الوسائل ج ١ ص ٤٠٨. حديث ٤.

[٣] - وسائل ج ٢٨ ص ٤٩ باب ٢٨ مقدمات الحدود حديث ١.

[٤] - جواهر الكلام ج ٢١ ص ٣٩٧.