دولت در شؤون مختلف، بايد سياست‌گذارى كند، در بعد نظامى و انتظامى و فرهنگى و غيره كه در تمامى اين ابعاد به نيروى مالى نياز دارد، زيرا مال نيرو و قدرتى است كه به هر نيرويى قابل تبديل مى‌باشد.

«المال طاقة يمكن تحويلها إلى أيّ طاقة شئت».

دولت در تمامى شؤون ادارى كشور بايد نيرومند و اين نيرومندى در تمامى ابعاد به وسيله مال و پشتوانه مالى فراهم مى‌شود. و اين مردم هستند ك بايد هركس به سهم خود در نيرومند شدن دولت بكوشد، يعين در تثبيت پايه‌هاى حكومت عدل اسلامى از هرگونه توانى كه رد اختيار دارد، دريغ نورزد. و اساسى‌ترين كوشش در اين راه، همانا تأمين بودجه لازم براى دولت است كه هر كسى در اين جهت به اندازه وسع و توانايى خود بكوشد. خداوند مى‌فرمايد:

«و أنفقوا فى سبيل اللّه و لا تلقوا بأيديكم إلى التهلكة»[١].

مقصود از «سبيل اللّه» راه خدايى است كه همانا تثبيت پايه‌هاى حكومت عدل اسلامى مقصود است كه اگر در اين راه كوتاهى شود، بى‌گمان دولت ناتوان گشته و در سياست‌گذاريها شكست مى‌خورد در نتيجه پيامد ناگوار آن به عموم مسلمانان باز مى‌گردد.

آيه تأكيد مى‌كند كه از بذل مال در راه تثبيت پايه‌هاى حكومت عدل اسلامى دريغ نورزيد و خود را- با دريغ ورزيدن- به هلاكت نيافكنيد، يعنى موجب نگرديد تا پايه‌هاى دولت عدل اسلامى به سستى و شكست روى آورد.

ظاهرا نخستين مالياتى كه در اسلام وضع گرديد در دوران خلافت ظاهرى مولا امير مؤمنان عليه السّلام بود كه بر هر اسب سوارى ساليانه دو دينار، و بر اسب اركش يك دينار، ماليات قرار داد.

محمد بن يعقوب كلينى- با سند صحيح- روايت كرده:

[١] - سوره بقره ٢: ١٩٥.