ولايت فقيه - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٦٦
قيمة عشرة آلاف درهم».
علّامه حلّى، پس از نقل كلام اين دو بزرگوار مىفرمايد:
«و اذا كان الظابط اعتبار القيمة، فلا مشاحّة فى العدد، مع حفظ قد القيمة، و هى:
عشرة آلاف درهم او ألف دينار»[١].
علّامه، نتيجه مىگيرد: چنانچه معيار قيمت است، در تعيين جنس و مقدار ديات اختلافى نيست، و آن، ده هزار درهم برابر هزار دينار خواهد بود.
نمونه دوّم
در باب ثبوت «لواطه» گفتهاند: با شهادت چهار مرد ثابت مىشود، مانند «زنا».
دليل اثبات اين مطلب در باب شهادت، همان دليل باب اقرار است و هردو را قرين هم دانستهاند. در صحيحه «مالك بن عطيّه» آمده كه امير المؤمنين عليه السّلام حدّ لواط را پس از چهار بار اقرار، اجرا نمود[٢].
و نيز در حديثى كه مشايخ ثلاثه آن را نقل كردهاند- در باب زنا- آمده:
امير المؤمنين عليه السّلام پس از چهار بار اقرار، فرمود: «اللّهم إنه قد ثبت عليها أربع شهادات» آنگاه اجراى حدّ نمود[٣].
فقهاء ازاين حديث استفاده كردهاند كه اقرار جايگزين شهادت است، زيرا درباره زنا، شهادت چهار مرد شرط است و چهار بار اقرار، جاى شهادت چهار مرد قرار گرفته، بنابراين شرعا حكم آن را دارد.
در نتيجه گرچه درباره لواطه، نصّ شرعى نسبت به تعداد شهود وارد نشده، ولى از اينكه در اقرار، چهار بار اعتبار شده، بدست مىآيد كه شهادت شهود نيز در اين باب مانند باب زنا مىباشد.
البته در روايت حضرمى[٤] و عرزمى[٥] عبارت «شهود» بكار رفته، كه مىتوان آن را به عنوان تأييد مطرح نمود، و گر نه دلالت صريح ندارد.[٦]
[١] - رجوع شود به: مختلف علامه ج ٢ ص ٨١٦( آخرين سطر چاپ سنگى)، فصل ٧ فى اللواحق من كتاب الديات( ج ٩ ص ٤٣٨) ط جديد، و نيز: المهذّب ابن البراج ج ٢ ص ٤٥٧.
[٢] - وسائل ج ٢٨ ص ١٦١ باب ٥ حد لواطه رقم ١.
[٣] - وسائل ج ٢٨ ص ١٠٣ باب ١٦ حد زنا رقم ١.
[٤] - وسائل ج ٢٨ ص ١٥٦ باب ٢ رقم ١.
[٥] - وسائل ج ٢٨ ص ١٥٨ باب ٣ رقم ٣.
[٦] - رجوع شود به: مبانى تكملة المنهاج ج ١ ص ٢٢٩- ٢٣٠