ولايت فقيه - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٩٩

پيشنهادى ارائه دادند، زنهار كه سرپيچى نكنى كه دچار رنج و دشوارى خواهى گرديد.

٤- امير مؤمنان عليه السّلام فرمود:

«لا ظهير كالمشاورة» و نيز «لا مظاهرة أوثق من مشاورة»[١].

هيچ پشتوانه‌اى همچون مشاورت نيست. و پشتوانه‌اى مستحكم‌تر از مشاورت نيست.

٥- و نيز فرمود:

«من شاور الرجال شاركها فى عقولها».

هركه با مردان كارآزموده به كنكاش بنشيند، از انديشه و خرد آنان سهمى براى خود فراهم ساخته است.

٦- همچنين فرمود:

«من استقبل وجوه الآراء، عرف مواقع الأخطاء».

هركه آراى گوناگون را دريافت كند و مورد بررسى و سنجش قرار دهد، نقاط ضعف و قوّت آنها بر او روشن مى‌گردد.

آنچه امام فرموده است در رابطه با مسائل علمى است كه با مراجعه به آراء مختلف، راه انتخاب درست، بهتر آشكار مى‌شود.

٧- و در جاى ديگر فرمود:

«الإستشارة عين الهداية».

مشورت كردن، عين هدايت است. يعنى: راه بردن به سوى هدايت، از طريق مشورت ميسّر است.

لزوم مشورت دولتمردان‌

اكنون اين سؤال پيش مى‌آيد كه اين همه سفارشها كه از پيامبر اكرم و اوصياى اطهار وى درباره مشورت آمده يا آيه مباركه كه مؤمنان را در مشورت نمودن مورد ستايش قرار داده و ترغيب نموده، آيا مخصوص عامّه مردم است، يا آن‌كه به اولويّت قطعى شامل اولياى امور و مسؤولان كشور نيز مى‌گردد؟ پاسخ، قطعا مثبت است.

[١] - همان ص رقم ٣٧ از نهج البلاغة.