اين آيه پس از فتح مكه، درباره بيعت زنان، كه در روى كوه صفا انجام گرفت، نازل گرديد و به دنبال آن پيامبر اسلام بيعت آنان را درباره شرائط ياد شده در آيه پذيرفت و در واقع از آنان تعهد گرفت تا برخلاف شيوه اسلامى رفتار نكنند.

«انّ الذين يبايعونك انّما يبايعون اللّه فوق أيديهم فمن نكث فإنّما ينكث على نفسه و من أوفى بما عاهد عليه اللّه فسيؤتيه أجرا عظيما»[١].

خداوند در اين آيه به پيامبر مى‌فرمايد كسانى كه با تو بيعت مى‌كنند، در واقع با خدا بيعت كرده‌اند. يعنى، پيمانى كه با تو بسته مى‌شود پيمان با خدا است. زيرا آن دست خدا است كه برتر از دستها قرار دارد و اين همان تعهّدى است كه مسلمانان، در مقابل پيامبر صلّى اللّه عليه و اله برگردن گرفته بودند تا وفادار باشند، و در رابطه با اسلام و نظام پايبند بوده و در هر جنگ و صلحى كه پيش آيد، پابرجا بمانند.

درباره بيعت عقبه ثانيه سال پيش از هجرت، عبادة بن صامت، كه يكى از دوازده نفرى است كه نمايندگى انصار را بر عهده داشتند، مى‌گويد:

«بايعنا رسول اللّه صلّى اللّه عليه و اله بيعة الحرب، على السمع و الطاعة، فى عسرنا و يسرنا. و منشطنا و مكرهنا، و أثرة علينا. و أن لا ننازع الأمر أهله. و أن نقول بالحق أينما كنا لا نخاف فى اللّه لومة لائم»[٢].

پيمانى كه با پيامبر بستيم، پيمان جنگ بود، تا در همه حال شنوا و فرمانبردار باشيم و بيهوده عذرتراشى نكنيم. و او را بر خود مقدّم داريم.

و در أمر زعامت با او درگير نشويم. و همواره حق‌گو باشيم، و در پيشگاهر خدا از چيزى باك نداشته باشيم.

و درباره بيعت رضوان كه در سايه درختى انجام گرفت و چنانچه گذشت در رابطه با آمادگى براى جنگ احتمالى با قريش بود و مورد ستايش پروردگار قرار گرفت، مى‌خوانيم:

«لقد رضى اللّه عن المؤمنين إذ يبايعونك تحت الشجرة، فعلم ما فى قلوبهم فأنزل السكينة عليهم و أثابهم فتحا قريبا»[٣].

خداوند از مؤمنين خوشنود گرديد، كه با تو پيمان بستند تا استوار باشند

[١] - سوره فتح ٤٨: ١٠.

[٢] - سيره ابن هشام ج ٢ ص ٩٧.

[٣] - سوره فتح ٤٨: ١٨.