به نام «حديبيّه»[١] انجام گرفت. بدين‌گونه كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله با بيش از هزار نفر از صحابه به قصد عمره رهسپار مكه گرديد، هنگامى كه به «عسفان»[٢] رسيدند، آگاه شدند كه قريش بر آن است كه راه را بر ايشان ببندد. لذا مسير خود را تغيير دادند، تا هنگامى كه به «حديبيّه» نزديك شدند، حضرت، به وسيله عثمان پيام فرستاد كه براى جنگ نيامده‌ايم و قصد زيارت خانه خدا داريم، ولى برگشت عثمان به تأخير افتاد، و شايع گرديد كه او را كشته‌اند.

در اين موقع، پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله تصميم گرفت، هرگونه كه هست با قريش مقابله كند، پس افراد همراه را فراخوانده از آنان پيمان گرفت تا آماده جنگ باشند.

همگى جز يك نفر بنام «جدّ بن قيس» با او بيعت كردند و آمادگى خود را براى جنگ نشان دادند. ولى حادثه با مصالحه پايان يافت‌[٣].

ملاحظه مى‌شود كه اين بيعت، با مسأله انتخاب و رهبرى هيچ‌گونه ارتباطى ندارد و جز پيمانى در رابطه با آمادگى براى جنگ نبوده است.

دليل حكمت‌

مبناى كلام اسلامى براساس حكمت استوار است و ضرورت فرستادن پيامبران و اديان آسمانى از مقام حكمت الهى نشأت گرفته و قاعده «لطف» كه پايه تمامى مسائل كلامى است، نمايانگر حكمت و فيّاضيّت على الاطلاق حضرت حق تعالى مى‌باشد.

خداوند، فيّاض على الاطلاق است و بر وفق حكمت، فيض خود را شامل همه خلائق و آفريده‌ها مى‌سازد.

خداوند كه فيض شريعت را- براساس حكمت- بر انسان ارزانى داشته و راه را از چاه براى او مشخص ساخته، به حكم ضرورت عق بايستى ضمانت اجرايى آن را نيز مشخّص كرده باشد خواه نصّا، چنانچه در دوران حضور معصوم بوده است، يا وصفا، چنانچه در عصر غيبت بوده و هست. زيرا همان‌گونه كه در علم كلام گفته‌اند و در گفتار ابن ابى الحديد بدان اشارت رفت، تنها نشان دادن قبح قبيح و وعد و عيد

[١] - نام منزلگاهى است كه يكروز راه تا مكه فاصله دارد.

[٢] - نام منزلگاهى است به مسافت دو روز راه تا مكه، و نزديك جحفه است.

[٣] - رجوع شود به: تفسير مجمع البيان ج ٩ ص ١١٦ و سيره ابن هشام ج ٣ ص ٣٢١- ٣٣٠.