در روايات صحيحه آمده: خداوند را دو گونه علم است، علم مكنون، كه آگاهى از آن براى هيچ‌كس ميّسر نيست. و علم ديگرى كه در اختيار فرشتگان مقرّب قرار مى‌دهد و انبياء و اولياى مقرّب نيز از آن برخوردارند.

امام محمّد باقر عليه السّلام مى‌فرمايد:

«إنّ للّه علمين، علم عنده لم يطلع أحدا من خلقهه، و علم نبذه الى ملائكت و رسله، فما نبذه الى ملائكته فقد انتهى إلينا»[١].

پيرامون نزول فرشتگان در شب‌قدر، رواياتى در دست است كه علم به تقديرات تا يك سال به امام وقت داده مى‌شود.

امام محمّد باقر عليه السّلام نيز فرموده است:

«و لقد قضى أن يكون فى كل سنة ليلة يهبط فيها بتفسير الأمور إلى مثلها من السنة المقبلة»[٢].

علاوه، طبق روايات صحيحه، امام وقت اگر چيزى را بخواهد بداند، خداوند علم آن را به وى ارزانى مى‌دارد.

امام جعفر بن محمّد صادق عليه السّلام فرمود:

«إذا أراد الإمام أن يعلم شى‌ءا، أعلمه اللّه ذلك»[٣] روايات در اين زمينه بسيار است كه علاوه بر صحّت و استفاضه سند، با ظاهر قرآن نيز موافقت دارد و مخالفتى با آن ندارد، چنانچه از ديدگاه عقل نيز اشكالى در اين نيست.

تفويض در تدبير

تفويض در تدبير، به معناى واگذارى مطلق نيست، بلكه مقصود، واسطه بودن در افاضه از جانب حق تعالى است كه خداوند همانگونه كه فيض و بركات خود را

[١] - رجوع شود به: كافى شريف ج ١ ص ١٤٧ و ٢٥٥. و بحار الانوار ج ٤ ص ١١٠.

[٢] - كافى شريف ج ١ ص ٢٥٠ و بحار الانوار ج ٩٤ ص ٢٠.

[٣] - كافى شريف ج ١ ص ٢٥٨.