زيرا فرضا اگر اجماعى بوده، ولى در مقابل نصّ صريح فاقد ارزش است. و ثانيا اجماع امّت نبوده، بلكه صرفا رؤساى قبايل چندى از انصار، و چند نفر از شخصيات مهاجرين، بدور از مردم و ديگر بزرگان صحابه، باهم ساختند، و سپس نظر خود را بر ديگران تحميل كردند. ثالثا اگر بر اين باورند، پس چرا درباره ديگر خلفا بكار گرفته نشد؟! جز درباره مولا امير مؤمنان عليه السّلام كه فرمود:

«الآن اذ رجع الحق إلى أهله ...»[١].

اجماع در فقه‌

و امّا اجماعى كه در فقه مطرح مى‌كنند، اگر براى اثبات حكم كلى شرعى باشد، خارج از دائره موضوع رواياتى است كه درباره امور سياسى و تدبير امور وارد شده است. زيرا هرگز نمى‌توان با اتفاق آراى امّت، حكم الهى را بدست آورد. آرى اگر براى فهم موضوعات عرفيه باشد، داخل در حوزه روايات است و فقه اماميه اجماع را در همين زمينه بكار مى‌برد.

اكثريّت در قرآن‌

در اينجا اين پرسش تداعى مى‌كند كه در برخى آيات قرآنى بيشتر مردم زمانه را گمراه شمرده، و پيروى از آنان را ضلالت دانسته:

«و إن تطع أكثر من فى الأرض يضلّوك عن سبيل اللّه»[٢].

«و ما أكثر الناس و لو حرصت بمؤمنين»[٣].

و نيز آيه‌هائى از قبيل:

«و لكن أكثر الناس لا يعلمون».

«أكثرهم لا يعقلون».

«و أكثرهم للحق كارهون».

[١] - نهج البلاغة خ ٢.

[٢] - انعام ٦: ١١٦.

[٣] - يوسف ١٢: ١٠٣.