در بين ماه رمضان بميرد يا مريض باشد و مرض او تا ماه رمضان آينده ادامه داشته باشد، قضاى آن بر ولىّ واجب نيست، چون در اين صورت قضاء ساقط مى‌شود، و (در وجوب قضاء بر ولىّ) بين جايى كه ميّت ارثى كه قابل صدقه دادن از جانب او باشد و بين جايى كه چيزى باقى نگذارد، فرقى نيست. اگر چه در صورت اول احتياط آن است كه با رضايت ورثه هم از مال ميّت صدقه بدهند و هم قضاء كنند، و بعضى از فروع مربوط به اينجا در قضاى نماز گذشت.

(١)

اقسام روزه‌

(٢) روزه چهار قسم است: واجب و مستحب و مكروه و حرام، پس روزه واجب، روزه ماه رمضان و روزه كفّاره و روزه قضا و روزه عوض قربانى در حج و روزه سوّمين روز اعتكاف و روزه نذر و عهد و يمين است، اگر چه به حساب آوردن روزه نذر و عهد و يمين جزء روزه واجب از روى مسامحه است.

(٣)

روزه كفّاره‌

(٤) روزه كفّاره بر چند قسم است: از آن جمله- روزه كفّاره‌اى است كه با آن چيز ديگرى هم واجب است، و آن كفّاره قتل عمدى است كه در آن هر سه نوع كفّاره (بنده آزاد كردن، شصت روز روزه گرفتن، و شصت فقير اطعام كردن) واجب است.

و همچنين است بنابر احتياط واجب كفّاره باطل كردن روزه با كار حرام در ماه رمضان.

(٥) و از آن جمله- روزه كفاره‌اى است كه پس از عجز از غير روزه واجب مى‌شود، و آن عبارت است از كفّاره ظهار و كفّاره قتل خطائى، زيرا در اين دو مورد، بعد از آنكه نتواند، بنده‌اى آزاد كند، روزه واجب مى‌شود و (همچنين است) كفّاره افطار قضاى ماه رمضان كه بعد از عجز از اطعام روزه واجب است و (همچنين است) كفّاره يمين (قسم) و آن عبارت از يك بنده آزاد كردن يا ده فقير سير نمودن يا پوشاندن است و اگر هيچ‌كدام را نتوانست، سه روز بايد روزه بگيرد و (همچنين است) كفّاره اينكه زن صورت خود را در مصيبت بخراشد بطورى كه خون بيرون آيد و يا موى سر خود را در مصيبت بكند و (همچنين است) كفّاره اينكه مرد جامه خود را در مصيبت زن يا فرزند خود بدرد كه كفّاره آنها مثل كفّاره يمين است و (همچنين است) كفّاره كوچ كردن عمدى قبل از غروب از عرفات كه بعد از آنكه نتواند شترى قربانى كند، بايد هجده روز روزه بگيرد و (همچنين‌