، يا برعكس، ظاهر آن است كه در حال شغلش واجب است، تمام بخواند، اگر چه احتياط آن است كه جمع نمايد. امّا كسانى همچون حمله‌دارها و مديران كاروانها كه در خصوص ماههاى حج مشغول سفر مى‌شوند، ظاهرا قصر بر آنها واجب است.

(٢)

مسأله ٢٣- كسى كه شغلش مسافرت است‌

، اگر ده روز در وطن خود يا در غير وطنش- و لو اينكه نيّت هم نكرده باشد- بماند، حكم كسى كه مسافرت شغلش مى‌باشد، از او برداشته مى‌شود و بايد فقط در سفر اوّل، بعد از آن ده روز، نماز را شكسته بخواند- نه در سفر دوّم، تا چه رسد به سفر سوّم- لكن كسى كه بدون قصد اقامت در غير وطن خود ده روز مانده است، احتياطا در سفر اوّل جمع بخواند و ترك اين احتياط سزاوار نيست، بلكه چه قصد اقامت كرده باشد يا نه، هم در سفر دوّم و هم در سفر سوّم و كسى كه بدون نيّت يا با نيّت، ده روز در وطن خود مانده باشد، احتياط آن است كه هم قصر بخوانند و هم تمام.

(٣)

مسأله ٢٤- اگر كسى شغلش سفر نباشد، لكن برايش كارى پيش آيد كه سفرهاى متعددى بكند

، بايد قصر بخواند، مثل اينكه كارى در شهرى دارد كه احتياج به مسافرتهاى متعدّد داشته باشد، بلكه همچنين است اگر منزل كسى تا حرم سيّد الشهداء (عليه السلام) [كربلا] به مقدار مسافت باشد و نذر كند، يا بنا بگذارد كه هر شب جمعه به زيارت حضرت سيد الشّهداء (عليه السلام) برود و همچنين است اگر منزلش تا شهرى كه كار و شغلش در آن شهر است به مقدار مسافت باشد و هر روز به آن شهر مى‌رود، ظاهر آن است كه در سفر و در شهرى كه وطنش نيست، نمازش را بايد شكسته بخواند.

(٤)

مسأله ٢٥- چوپانى كه كارش چراندن [مثلا گوسفندها] است، جزء كسانى است كه شغلشان سفر است‌

، چه جا و محدوده خاصى داشته باشد يا نه و كسى كه براى كاسبى دوره‌گردى مى‌كند و جهانگردى كه براى خود وطنى انتخاب نكرده و شغلش گردش و سياحت است از همين قبيل هستند و ممكن است، جهانگرد جزء صنف ششم باشد و در هر حال بر اينان تمام خواندن واجب است.

(٥)

هشتم آنها- رسيدن به محلّ ترخّص است‌

، پس قبل از ترخّص (از طرف وطن)، نبايد شكسته بخواند و منظور از حدّ ترخّص آن است كه اذان شهر را نشنود يا ديوار و شكلهاى آن‌