مگر آنكه آنها و حقوقشان در صورت نبود قيّم تباه شوند، پس اگر تعيين كرد بايد امين باشد، و همچنين كسى را كه براى اداى حقوق واجب تعيين مى‌كند بايد امين باشد.

(٢)

مسأله ٢- بنابر احتياط- بلكه خالى از قوت نيست- واجب است- به وجوب كفائى- مسلمانى را كه در حال احتضار و جان دادن است‌

، مرد باشد يا زن، كوچك باشد يا بزرگ، رو به قبله قرار دهند، به اين ترتيب كه او را به پشت خوابانده و كف دو پا و صورتش را رو به قبله نمايند، بطورى كه اگر بنشيند صورتش رو به قبله باشد.

و احتياط واجب آنست كه مادامى‌كه از محل احتضار نقل داده نشده به همان كيفيت رو به قبله باشد. و اما رعايت رو به قبله بودن در تمام حالات تا بعد از فراغ از غسل بنابر اقوا لازم نيست اگر چه احتياط مستحب است.

و اما بعد از غسل تا وقت دفن، بهتر بلكه احتياط مستحب آنست كه او را مانند حالتى كه بر او نماز خوانده مى‌شود، بگذارند.

(٣)

مسأله ٣- مستحب است به كسى كه در حال جان دادن است، شهادتين و اقرار به دوازده امام (عليهم السلام) و كلمات فرج [٤٣] تلقين شود

و در صورتى كه جان دادنش سخت شود اگر موجب اذيّت او نباشد، به جائى كه نماز مى‌خوانده، منتقل شود، و براى آنكه زودتر راحت شود، سوره يس و صافات نزد او خوانده شود، همچنين بستن چشم‌ها و دهان و چانه او و كشيدن دو دست او در دو پهلويش و كشيدن پاهايش، و پوشاندن او با رواندازى، و روشن كردن چراغ نزد او در شب و اطلاع به مؤمنين تا بر جنازه‌اش حاضر شوند، و تعجيل در آماده كردن او براى دفن مستحب است، مگر آنكه مشتبه باشد كه بايد تا حصول يقين به مرگ به او منتظر باشند و مسّ او در حال جان دادن و قرار دادن چيز سنگينى روى شكمش و تنها گذاشتن او مكروه است، و همچنين حاضر شدن جنب و حائض نزد او در حال جان دادن مكروه است.

(٤)

غسل ميّت‌

(٥)

غسل دادن هر ميّت مسلمان، واجب كفائى است‌

، اگر چه مسلمان مخالف [٤٤] باشد كه غسل دادن او هم بنابر احتياط واجب، واجب است همانطورى كه مخالف را بنابر احتياط واجب هم طبق روش ما و هم طبق روش خودشان بايد غسل داد، و غسل دادن كافر