و گوشتش خورده نمى‌شود (حرام است) اگر چه حرمتش عارضى باشد مانند حيوان نجاستخوار و حيوانى كه انسان آن را و طى كرده باشد. و اما بول و مدفوع حيوان حلال گوشت، پاك است و همچنين است بول و مدفوع حيوانى كه خون جهنده نداشته و گوشت هم ندارد. مثل پشه و مگس و مانند اينها، اما بول و مدفوع حيوان حرام گوشت كه خون جهنده ندارد ولى گوشت دارد مورد اشكال است اگر چه پاك بودن آن و مخصوصا مدفوع آن خالى از وجه نيست كما اينكه بنابر اقوا بول و مدفوع پرنده حرام گوشت نجس است.

(١)

مسأله ٢- اگر در مدفوعى شك كند كه آيا از حيوان حلال گوشت است يا حرام گوشت‌

، يا از اين جهت كه خود حيوان صاحب اين مدفوع مشكوك است و يا از اين جهت كه معلوم نيست اين مدفوع از فلان حيوان است كه مدفوعش نجس يا از حيوانى است كه مدفوعش پاك است مانند اينكه چيزى را ببيند و نداند كه فضله موش است يا فضله سوسك در صورت دوّم، (اين مدفوع مشكوك) محكوم به طهارت است.

و همچنين است اگر شك كند در مدفوعى كه آيا از حيوانى است كه خون جهنده دارد و يا از حيوانى است كه نه گوشت دارد و نه خون جهنده مانند مثال گذشته (مگس، پشه) و اما اگر شك كند در اينكه آن مدفوع از حيوانى است كه خون جهنده دارد و يا از حيوانى است كه گوشت دارد ولى خون جهنده ندارد. مورد اشكال است كما اينكه گذشت، اگر چه پاك بودن آن مدفوع خالى از وجه نيست.

(٢) سوم: منى هر حيوانى كه خون جهنده دارد حلال گوشت باشد يا حرام گوشت، و اگر خون جهنده نداشته باشد منيّش پاك است.

(٣) چهارم: مردار حيوانى كه- خون جهنده داشته باشد- آن قسمتى كه قبل از مردن، جان داشته باشد و هر چه كه از بدن او در وقتى كه زنده است از قسمتهاى داراى جان، قطع شود (كه آن هم نجس است) مگر اجزاى كوچكى كه از بدن جدا مى‌شود مانند جوش صورت و پوست و پوست لب، و پوستى كه روى زخمها وقت خوب شدنش مى‌بندد، و پوست جذام و مانند آن، و آنچه كه بى‌جان است مانند استخوان، شاخ، دندان، منقار، ناخن، سم، مو، پشم، كرك و پر مردار، پاك است و همچنين است تخم (مثلا مرغ) از مردار حيوان حلال گوشت كه به وسيله پوسته بالا پوشيده شده باشد بلكه از حرام گوشت هم باشد، پاك است. و نيز «پنيرمايه» پاك است، و آن چيز زرد رنگى است كه با آن پنير درست مى‌شود و در شكم بره و بزغاله‌اى كه علف خور نشده به صورت بسته قرار دارد، و همچنين است شير داخل پستان و اين پنيرمايه و شير به وسيله جايگاهشان نجس نمى‌شوند. و احتياطى كه نبايد ترك شود آنست كه پاك بودن شير اختصاص به حيوان حلال گوشت دارد.