(٢) و از جمله آنها است- بوئيدن رياحين، مخصوصا گل نرگس و مقصود از رياحين هر گياهى است كه بوى خوش داشته باشد، البته عطر زدن مانعى ندارد، زيرا آن تحفه روزه‌دار است، لكن بهتر آن است كه مشك را بكار نبرد، بلكه خوشبو شدن با مشك براى روزه‌دار مكروه است، همچنانكه ترك بوئيدن بوى غليظ بطورى كه به حلق برسد، بهتر است.

(٣)

مسأله ٢- نشستن مرد در آب اشكال ندارد

، ولى براى زن كراهت دارد، همانطور كه مرطوب كردن لباس و روى بدن گذاشتن براى هر دو كراهت دارد. و جويدن غذا براى كودك يا پرنده و چشيدن آبگوشت و غير آن كه به حلق نمى‌رسد و يا بدون قصد به حلق مى‌رسد و يا با قصد، لكن از روى فراموشى باشد، اشكال ندارد. و گذاشتن غذا در دهان چه براى غرض صحيحى باشد، چه نباشد، فرقى نمى‌كند، البته بطور كلّى چشيدن هر چيزى كراهت دارد. و مسواك كردن با مسواك خشك مانعى ندارد، بلكه مستحب است. و با مسواك تر كراهت آن بعيد نيست، همچنانكه دندان كشيدن بلكه هر كارى كه باعث آمدن خون باشد، كراهت دارد.

(٤)

آثار (و احكام) باطل كردن روزه‌

(٥)

مسأله ١- انجام مبطلاتى كه قبلا ذكر شد، همچنانكه سبب واجب شدن قضا مى‌شود، سبب واجب شدن كفّاره نيز هست‌

، اگر با عمد و اختيار و بدون اكراه انجام گيرد. البتّه (واجب شدن كفّاره) در دروغ بستن به خداى تعالى و پيامبر (صلّى اللّه عليه و آله) و ائمه (عليهم السلام) و در فرو بردن سر در آب و حقنه كردن بنابر احتياط واجب و در بقيه مبطلات بنابر اقوا است، بلكه در دروغ بستن بر آنان نيز وجوب كفّاره خالى از قوّت نيست. ولى قى كردن بنابر اقوا باعث كفّاره نمى‌شود و بنابر احتياط واجب بين عالم و جاهل مقصّر فرقى نيست و امّا جاهل قاصرى كه توجّه به سؤال كردن هم ندارد، ظاهر آن است كه دادن كفّاره بر او واجب نيست، اگر چه احتياط (مستحب) است.

(٦)

مسأله ٢- كفّاره افطار ماه رمضان سه چيز است:

آزاد كردن يك بنده، و دو ماه پى‌درپى روزه گرفتن، شصت فقير را طعام دادن. در ميان آنها مخيّر است (كه يكى از آنها را انجام دهد) اگر چه در صورت امكان، احتياط (مستحب) رعايت كردن ترتيب است (به‌