(١) صورت سوم: شك بين دو و چهار بعد از تمام كردن هر دو سجده كه بايد بنا را بر چهار (ركعت) بگذارد و نمازش را تمام كند، سپس با خواندن دو ركعت نماز ايستاده احتياط كند.

(٢) صورت چهارم: شك بين دو و سه و چهار بعد از تمام كردن دو سجده، كه بايد بنا را بر چهار (ركعت) بگذارد و نمازش را تمام كند، سپس با دو ركعت نماز ايستاده و دو ركعت نشسته احتياط نمايد و احتياط، بلكه اقوا آنست كه دو ركعت ايستاده را جلو بيندازد.

(٣) صورت پنجم: شك بين چهار و پنج، و براى اين شك دو صورت است: يكى از آنها بعد از سر برداشتن از سجده آخر است كه بنا را بر چهار (ركعت) مى‌گذارد و تشهد و سلام مى‌گويد، سپس دو سجده سهو بجا مى‌آورد. صورت دوم (شك) در حال قيام است، و اين صورت، در شك بين سه و چهار در حال ايستادن- كه نمى‌داند سه ركعت خوانده يا چهار ركعت كه بايد بنا را بر چهار ركعت بگذارد- داخل مى‌شود و بر او واجب است كه قيام را بهم زند (و بنشيند) و تشهد و سلام بگويد و دو ركعت نماز احتياط نشسته يا يك ركعت نماز احتياط ايستاده بخواند، و مطلب در همه مواردى كه بايد قيام را رها كند، همين است. زيرا رها كردن قيام صورت شك را تغيير نمى‌دهد، بلكه نشستن و رها كردن قيام مقدّمه سلام نماز گفتن است بعد از آنكه در حال قيام شك بين ركعات (مثل شك بين سه و چهار) صدق مى‌كند.

(٤) صورت ششم: شك بين سه و پنج در حال ايستادن و اين شك داخل در شك بين دو و چهار مى‌باشد، پس بايد بنشيند و نمازش را تمام كند و طبق وظيفه‌اى كه در چنين شكى دارد، عمل نمايد.

(٥) صورت هفتم: شك بين سه و چهار و پنج در حال ايستادن و اين شك به شك بين دو و سه و چهار برمى‌گردد، بنابراين بايد بنشيند و نمازش را تمام كند و طبق وظيفه‌اى كه در چنين شكّى دارد، عمل نمايد.

(٦) صورت هشتم: شك بين پنج و شش در حال ايستادن است، و اين شك به شك بين چهار و پنج بر مى‌گردد، پس بايد بنشيند و نمازش را تمام كند و دو مرتبه، دو سجده سهو بجا آورد؛ يك مرتبه واجب است براى خود اين شك و يك مرتبه ديگر هم احتياطا براى زياد شدن قيام، اگر چه واجب نبودن سجده سهو دوّم براى زياد شدن قيام، خالى از قوّت نيست، و در چهار صورت آخر احتياط آن است كه علاوه بر آنچه كه بايد عمل نمايد، نماز را از نو بخواند.

(٧)

مسأله ٢- اگر بين سه و چهار يا بين سه و پنج، يا بين سه و چهار و پنج در حال ايستادن شك نمايد

و بداند كه يك يا دو سجده ركعتى را كه از آن بلند شده است، ترك كرده است، نمازش باطل است، زيرا شك او به شك بين دو و بيشتر، قبل از تمام كردن دو