نباشد، كما اينكه در ماه رمضان اگر شب قبل از سپيده، غسل جنابت را فراموش كند تا يك روز يا چند روز بگذرد، روزه او بنابر اقوا باطل است، بلكه احتياط (واجب) ملحق كردن غير ماه رمضان مثل نذر معيّن و مانند آن به رمضان است، اگر چه اقوا خلاف آن است. به جز در قضاى ماه رمضان كه احتياط در آن نبايد ترك شود امّا در غير ماه رمضان و قضاى آن، چه واجب معيّن باشد و چه موسّع و يا مستحب، اگر عمدا بر جنابت باقى بماند، باطل شدن آن محلّ اشكال است و احوط بطلان آن است، مخصوصا در واجب موسّع و بنابر اقوا باطل نمى‌شود، مخصوصا در روزه مستحبى.

(١)

مسأله ٤- اگر با علم به اينكه براى غسل يا تيمّم وقت نيست، خود را جنب كند

، مانند كسى است كه عمدا بر جنابت باقى مانده، و اگر فقط به اندازه تيمّم وقت باشد، گناه كرده و روزه واجب معيّن او صحيح است و احتياط (مستحب) آن است كه روزه‌اش را قضا كند.

(٢)

مسأله ٥- اگر به گمان اينكه وقت وسيع است، خود را جنب كند

و خلاف آن ظاهر شود، در صورتى كه با بررسى و تفحّص از وقت بوده، چيزى بر او نيست وگرنه بايد، قضا كند.

(٣)

مسأله ٦- همانطور كه بقاى بر جنابت عمدا، روزه را باطل مى‌كند همچنين بقاء بر حيض و نفاس‌

تا طلوع سپيده صبح نيز روزه را باطل مى‌كند، پس اگر قبل از سپيده پاك شوند، بايد غسل و يا تيمّم نمايند و اگر عمدا تيمّم و غسل نكنند، روزه آنها باطل مى‌شود.

و همچنين، بنابر اقوا براى اينكه روزه مستحاضه صحيح باشد، انجام غسلهايى كه در روز براى نماز انجام مى‌شود، شرط است، ولى انجام غير غسلهاى روزانه (يعنى غسلهايى كه براى نمازهاى شبش انجام مى‌شود) شرط نيست. بنابراين اگر قبل از نماز صبح يا ظهر و عصر، مستحاضه شود بطورى كه موجب غسل باشد، مانند استحاضه متوسطه يا كثيره و غسل نكند، روزه او باطل مى‌شود، بر خلاف اينكه اگر بعد از نماز ظهر و عصر مستحاضه شود و تا غروب غسل نكند كه روزه‌اش باطل نمى‌شود و بنابر احتياط بايد غسل نماز شب قبل ترك نشود، و اگر قبل از سپيده صبح براى نماز شب و يا نماز صبح غسل كند كفايت مى‌كند و بنابر اقوا روزه او صحيح است.

(٤)

مسأله ٧- كسى كه وسيله غسل و تيمّم ندارد

(فاقد الطهورين) اگر تا اذان صبح بر جنابت يا حيض و نفاس باقى بماند، روزه‌اش صحيح است. البّته روزه‌اى كه بقاء بر جنابت اگر چه غير عمدى باشد، آن را باطل مى‌كند، مانند قضاى ماه رمضان، ظاهر آن است كه از فاقد الطهورين هم باطل است.