عمدى، مانند فراموشى و بدون قصد انجام دادن كه هيچ قسم از اقسام غير عمد روزه را باطل نمى‌كند. همچنانكه تمام اقسام عمدى روزه را باطل مى‌كند، بدون آنكه فرقى باشد بين عالم به حكم و جاهل مقصّر- بنابر اقوا- و جاهل قاصر بنا بر احتياط (واجب). و از اقسام عمد است كسى كه فراموش كند (روزه است) و چيزى بخورد و گمان كند روزه‌اش باطل شده، و بعد از آن عمدا چيزى بخورد.

(١) و كسى كه مقهور و بى‌اختيار و اراده است و (با زور) چيزى در حلق او مى‌ريزند، روزه‌اش باطل نمى‌شود، ولى كسى را كه اكراه مى‌كنند و خودش چيزى را مى‌خورد، روزه‌اش را باطل مى‌كند. و اگر از مخالفين، در امرى كه به فتوا يا حكم آنان برمى‌گردد، تقيّه كند، روزه‌اش باطل نمى‌شود، پس اگر به خاطر تقيّه چيزى را كه مخالفين مبطل روزه نمى‌دانند، مرتكب شود، بنابر اقوا روزه او صحيح است و همچنين است اگر قبل از برطرف شدن سرخى (طرف مشرق) افطار كند، بلكه همچنين است، اگر روزى را كه نمى‌داند، از ماه رمضان است يا شوال، به خاطر حكم قضات آنان به حسب موازينى كه دارند، از روى تقيّه افطار كند، اگر تا آخر بر شك باقى بماند، بنا بر اقوا نبايد قضا كند، البّته اگر بداند كه حكم آنان به عيد بودن بر خلاف واقع است، بايد به خاطر تقيّه افطار كند و بنابر احتياط (واجب) بايد قضاى آن روز را بگيرد.

(٢)

آنچه براى روزه‌دار مكروه است‌

(٣)

مسأله ١- براى روزه‌دار چند چيز مكروه است:

از جمله آنهاست- مباشرت با زنها، به بوسيدن و لمس كردن و شوخى كردن، و كراهت آن براى جوان پرشهوت و كسى كه شهوتش تحريك مى‌شود، شديدتر است. اين در صورتى است كه با اين اعمال قصد انزال نداشته باشد و عادت او هم نباشد كه با اين كارها انزال شود وگرنه، در روزه معيّن حرام است، بلكه حتّى براى كسانى كه معمولا تحريك شهوتشان نمى‌شود، ولى احتمال تحريك شدن را مى‌دهد، ترك آن بهتر است.

(٤) و از جمله آنها است- سرمه كشيدن اگر با ريختن در چشم باشد يا در آن مشك باشد يا از آن به حلق برسد يا ترس رسيدن آن باشد و يا به خاطر صبر و مانند آن، كه در سرمه هست طعم آن را در حلق بيابد.

(٥) و از جمله آنها است- خون گرفتنى كه باعث ضعف شود، با حجامت باشد يا غير آن، بلكه هر كارى كه باعث ضعف يا سبب تحريك صفرا باشد، بدون آنكه فرقى بين ماه رمضان و غير رمضان باشد، اگر چه كراهت در ماه رمضان شديدتر است، بلكه خون گرفتن در ماه رمضان يا در هر روزه واجب معيّن، اگر بداند كه موجب غشوه‌اى كه مبطل است، مى‌گردد و ضرورتى هم نباشد، حرام است.

(٦) و از جمله آنها است- داخل شدن حمّام وقتى بترسد كه باعث ضعف شود.