(٣) از جمله پاك بودن، مطلق بودن و مباح بودن آب و پاك بودن محلى كه شسته و يا مسح مى‌شود، و برطرف كردن مانع از محل شستن و مسح. و احتياط مستحب آنست كه مكان وضو- يعنى فضائى كه شستن و مسح در آن انجام مى‌شود- مباح باشد و همچنين است مباح بودن محل ريزش آب وضو، در صورتى كه ريختن آب در آن از نظر عرف تصرف در غصب شمرده شده و يا جزء اخير علت [١٧] تامه تصرف در غصب محسوب شود و اگر عرفا تصرف و يا جزء اخير علت تامه تصرف محسوب نشود بنابر اقوا وضو باطل نمى‌شود. بلكه اگر چه محسوب هم شود باطل نبودن وضو در اين مورد و در مكان غصبى خالى از قوت نيست، و همچنين مباح بودن ظرف آب وضو اگر منحصر در يكى باشد.

شرط است بلكه در صورت تعدد هم اگر وضو ارتماسى باشد- نه آنكه آب را از ظرف بردارد- مباح بودن آن شرط است. و همچنين شرط است نبودن مانع از استعمال آب، مانند ترس از بيمار شدن يا تشنه شدن خود يا نفس محترمه‌اى [١٨] و مانند اينها از چيزهايى كه به خاطر آنها بايد تيمم كرد، پس اگر وضو بگيرد در حالى كه مانع وجود دارد باطل است.

(٤)

مسأله ٢- آب مشتبه به آب نجس در شبهه محصوره [١٩] مانند آب نجس است‌

كه وضو گرفتن با آن جايز نيست پس اگر آب منحصر به دو ظرف مشتبه باشد. بايد براى نماز تيمم كند هر چند كه بتواند با يكى از آنها وضو گرفته نماز بخواند و سپس مواضع وضو را با ديگرى تطهير كرده و وضو بگيرد و نمازش را اعاده نمايد.

(٥)

مسأله ٣- در صورتى كه جز آبى كه مضاف و مطلق بودن آن مشكوك است آب ديگرى نزد او نباشد

، پس اگر قبلا اين مشكوك مطلق بوده با آن وضو بگيرد، و اگر قبلا مضاف بوده است بايد تيمم نمايد، و اگر حالت قبلى مشكوك معلوم نباشد بايد احتياط كرده هم وضو بگيرد و هم تيمم نمايد.

(٦)

مسأله ٤- اگر آب مضاف با يك يا چند آب مطلق- در شبهه محصوره- مشتبه شود

و غير از اين چند آب مشتبه، نزد او آب ديگرى نباشد بايد با تكرار وضو احتياط نمايد بطورى كه بداند با آب مطلق وضو گرفته است، و قاعده كلى اينگونه موارد اينست كه عدد وضوهائى را كه مى‌گيرد هميشه يك عدد بيشتر از شماره معيّن آب مضاف باشد (پس اگر آب مضاف يكى بوده است دو بار و اگر دو تا بوده است بايد سه مرتبه وضو بگيرد ...)

(٧)

مسأله ٥- آبى كه غصبى بودنش مشتبه باشد

مانند آب غصبى وضو گرفتن با آن جايز